ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
آنا قلیچ ماتاجی
نوشته شده توسط Aminehescandari در تاریخ ۱۳۸۸/۱/۱۲ (4048 بار خوانده شده)
آنا قلیچ ماتاجی از شاعران کلاسیک ترکمن، حدودا در سال 1824 م (1240 ه) در روستای «کوشی» واقع در جنوب عشق آباد ترکمنستان متولد شد. تخلص ادبی او در شعر «ماتاجی» به معنای محتاج و تهیدست بوده که از معنای تخلص شعری اش می توان علت اختیار آن را به عنوان تخلص شعری دانست.
شاعر در دوران کودکی نخست پدرش «امان محمد» و سپس در نوجوانی برادرش «صفر قلیچ» را که بیست و پنجمین بهار زندگی اش را می گذرانده، به علت بیماری از دست داد. شاعر زندگی ای در فقر و فاقه داشته و بیشتر با کشاورزی و باغداری امرار معاش کرده است. گذشته از زندگی در فقر، گویی در جوانی از عشق خود به نام آنا گل نیز ناکام مانده است. و مدتی نیز توسط دولت ایران در آن زمان به اسارت گرفته شده و در واپسین سالهای عمر خویش با تراژدی روسیه- آخال غم بار شده است. به این خاطر تجن نفس اوغلی – محقق ترکمنستان – زندگی شاعر را سراسر تراژدی می خواند. (1)

ماتاجی علوم ابتدایی را در زادگاه خود فرا گرفت. ولی به علت تنگدستی از ادامه تحصیل باز ماند. از آن پس به طور مستقل آثار و کتاب های ارزشمند و اشعار شاعران کلاسیک را مطالعه کرد. اگر چه او در مراکز مهم آن زمان تحصیل نکرده، اما شاهکارهای ادبی مشرق زمین چون: گور اوغلی، لیلی و مجنون، شیرین و فرهاد، شاه صنم و غریب، سیف الملک ماه جمال ، شاه بهرام و ... را به خوبی مطالعه کرده است.
شعرهای ماتاجی به دلیل سادگی و روانی و نیز به دلیل بکارگیری از افکار و احساس عادی زبانزد همه بوده است، به گونه ای که دوست خوبش «حالی باخشی» که از خوانندگان و نوازندگان چیره دست و محبوب آن زمان بوده، بیشتر شعرهایش را حفظ و در نشست ها و عروسی ها می خوانده است. افزون بر سادگی و روانی اشعارش، شاعر خلاقیت منحصر به فردی در آفرینش گونه های شعری به ویزه شعر های وصفی داشت. مهارت او در وصف، نه تنها در اشعاری که درباره طبیعت سروده هویداست، بلکه در اشعار عاشقانه اش به طور کامل نمایان است. آهنگین و روان بودن اشعارش در کنار جذابیت غزلهای عاشقانه اش او را از دیگران برجسته ساخته است. بیشتر اشعار توصیفی او در توصیف یار و بیان حالتهای عاشقانه است. شعرهای گوزل، قارا گوز گلین، زولفونگ سنینگ، ماهریم آلن یار، بوزان بارمی، دلبر، بللی ساچینگ، قیزینگ، منگزار باغینگ گولونه، الدن گیدر، گلین، منگ منگ خال لارینگا، ایراق دا دورما، آی پری و... از جذابیت خاصی برخوردارند. هرچند که اشعار توصیفی او در باره طبیعت کمتر هستند اما همین اندازه نیز نشان از تبحر و مهارت او دارد. شعر «اونده بار» او که ما را بیشتر به یاد شعر گرگنینگ و ترکمنینگ مختومقلی فراغی می اندازد و نیز شعر «بدو» از شاهکارهای شعری او به شمار می رود. بهره گیری از داستانهای عامیانه و روایات مردمی و بهره مندی از زبانزدها -مثلها- در لابلای اشعارش، شعرش را در خور فهم ساخته است.
اشعار شاعر در آکادمی علمی ترکمنستان در قسمت دست نوشته ها در شماره های 41، 60، 80، 127، 439، 660 نگهداری می شود. (2)
اغلب اشعار او از ترانه های حالی باخشی و از زبان فرزندش «اوراز محمد» نگاشته شده و یا از سوی بکی قاضی- از خویشان و وابستگان شاعر- جمع آوری شده است. پیشتر مجموعه اشعار او به طور مستقل در ترکمنستان در سالهای 1940- 1943- 1954 به چاپ رسیده است. و در کتاب ترکمن شعری آنتولوزیسی که به کوشش پرفسور دکتر قربان دردی گلدیف و پرفسور دکتر فکرت ترکمن در آنکارا در سال 1995 به چاپ رسیده، چهارده شعر عاشقانه او را برگزیده اند. برگزیده اشعار او در ایران چندین بار توسط حاج مراد دردی قاضی به چاپ رسید. و آخرین برگزیده اشعارش نیز که چهل و سه شعر شاعر را در بر دارد، با توضیح و اضافات و ویرایش جدید در سال 1385 توسط عشق دانش با مقدمه سودمند آتا اولوغ بردی و آ. چاری قولی به چاپ رسیده است. گذشته از این در دفتر هفتم یدی گن یا ترکمن شعری نینگ دردانه لری بیست شعر شاعر با مقدمه کوتاه اما بسیار مفید تجن نفس اف آمده است. از دوستان شاعر نخست به حالی باخشی نوازنده چیره دست اشاره کرد که در حفظ و نگهداری اشعارش نقش عمده ای داشته است و سپس به بایلی و کاتبی اشاره کرد که با شاعر رفاقت داشته اند. بادیقما سردار، قربان مرد ایشان و نور بردی خان نیز در مراوده بوده است.
سرانجام شاعر پس از شصت سال زندگی از دنیا رخت بر بسته است. مزار او در کنار روستای کوشی - زادگاه شاعر- قرار گرفته است. و فرزندانش به ترتیب ملا دردی درسال 1924و اوراز محمد نیز در سال 1956 درگذشته اند. و در کنار پدرشان آرام گرفته اند.
درباره زندگی و اشعار ماتاجی به غیر از آتا اولوغ بردی محققان و پزوهشگرانی چون: آ. ن. سامایلوویچ، خوجه ملا، ن. آشیرف، آ.کریموف، ب. قارریف، آ. جاری قولییف، آ. نوریاغدیف، ک. دردییف، ش. قاندیموف تحقیقات ارزشمندی دارند. (3)

پی نوشت:
1- یدی گن ، دفتر هفتم، مقدمه برگزیده شعر ماتاجی
2- ترکمن شعری آنتولوزیسی
3- همان منبع

امان قلیچ شادمهر

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
مختومقلی فراغی
۱۳۹۳/۱۰/۲
4210
آرازمحمد شاعری
۱۳۹۰/۲/۱۶
5115
دردی شاعر
۱۳۸۹/۶/۲۴
5223
زندگى و زمانه مختومقلى فراغى شاعر بزرگ تركمن
۱۳۸۹/۵/۸
6934
ملانفس
۱۳۸۸/۱۲/۱۱
9847
سید نظر سیّدی
۱۳۸۸/۱۲/۹
5247
برخوردار ترکمن
۱۳۸۸/۹/۱۸
2528
بایرام خان
۱۳۸۸/۹/۱۷
4292
نگاهی‌ به‌ زندگانی‌ مسكین‌ قلیچ‌‌
۱۳۸۸/۸/۱۰
5208
نورمحمد عندلیب
۱۳۸۸/۷/۱۷
4793
مسكین قلیچ 2
۱۳۸۸/۷/۲
3455
کریم قربان نفس (2)
۱۳۸۸/۴/۱۵
6543
محمد ولی كمینه
۱۳۸۸/۲/۱
9524
قربان دردي ذليلي 2
۱۳۸۸/۱/۱۴
3487
كريم قربان نفس
۱۳۸۸/۱/۱۴
5067
آنا قلیچ ماتاجی
۱۳۸۸/۱/۱۲
4049
قربانعالی معروفی
۱۳۸۷/۱۲/۲۹
2820
شیدایی
۱۳۸۷/۱۰/۱۳
2489
آناقلیچ ماتاجی
۱۳۸۷/۱۰/۱۳
2619
ملانفس
۱۳۸۷/۱۰/۱۰
2413
مسکن قلیچ
۱۳۸۷/۱۰/۵
2535
قربان دردی ذلیلی
۱۳۸۷/۱۰/۱
3958
ملانفس
۱۳۸۷/۱۰/۱
3813
کمینه
۱۳۸۷/۱۰/۱
4468
مختومقلی فراغی
۱۳۸۷/۹/۲۳
27800
دولت محمد آزادی
۱۳۸۷/۹/۲۲
3711
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

دانلود آهنگ ترکمنی

سایت مرجع دانلود آهنگ ترکمنی


www.TurkmenSong.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.