ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
هودی 3
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۸/۲/۲۲ (4496 بار خوانده شده)
هودی 3
به یکی دیگر از شاخه های ادبیات شفاهی که به اعصاری بسیار دور مربوط می باشد و به زبانی ساده و درخور فهم عموم بیان گردیده، «هوودی» گفته می شود.
هوودی، ترانه ای است با صدایی دلنواز که عمدتا در کنار گهواره برای نوزادان و نونهالان خوانده می شود و همراه با حرکت یکنواخت گهواره، در ایجاد آرامش روحی و خوابی راحت برای کودکان تأثیری به سزا دارد.
عشق و علاقه ی وافر پدران و مادران به فرزندان و دلبستگی شدید خواهران، برادران و سایر اقوام به کودکان و آمال و آرزوهایی که برای فردای دلبند خود دارند، همه و همه در «هوودی ها» متجّلی می گردد.
چون در آخر هر بند از اشعار هوودی، کلمات «هووا- هوو»، «هووأ- هوو»، «هِـی یا- هِـی» چند بار تکرار می گردد به این شاخه از ادبیات شفاهی «هوودی» گفته شده است. برای مثال:

آلـــلان- آلـــلان اده یـــــــین باغا ســـــالـلان اده یــین
بـــاغینگ قـــیزیل گـﯚلیــنی ســــانگا قــربان اده یــین
هــوووأ- هـــوو ...

و یا:
مـــنینگ بـــالام یــاتیپ دیــر قـــیزیل گـﯚلـه بـاتیپ دیـر
قــیزیل گـﯚلیـــنگ تــیکه نی گـﯚل آیــــاغنا بـــاتیپ دیـر
هِـــی یــا- هِـــی

هوودی ها نیز بر اساس مضامین انواع مختلف دارند و اساسا در آنها عشق عمیق و صادقانه انسان ها نسبت به کودکان نمایان است. مادر و مادربزرگ و یا خواهرانی که بی صبرانه در انتظار شیرین زبانهای کودک هستند این هوودی را سر می دهند:
آلــــلان- آلـــلان اِل بـــــیتِر نـــــار آغــــاجـا گـﯚل بــیتِر
اوچ یـــــاشینا بـــــارانـــــدا ســایراپ دوُران دیــل بــیتِر

امروزه دیگر بر کسی پوشیده نیست که خشونت بدنی و ترساندن، پیامدهای زیانباری در سلامت روحی کودکان دارد و جالب اینجاست که به این مسأله مهم تربیتی نیز در هوودی ها توجه خاصی شده است:
نأزیک جـــمال نأزیک دیـر ووُرماق سؤکمک یازیق دیر
هر یانــگاغـیندا بــیر اؤپسم آلـتــی آیـــلاپ آزیـــق دیــــر
ایســــــماتـانا- ایســـــماتان کــــیم ســــانگا تِــرسـِک آتان
تِـــرسک آتـــان آتــــماسین مـــــــیرادیـــــنا یـــتمه ســین

میهن دوستی، ایثار، وفاداری و از خودگذشتگی در دفاع از میهن، عشق به همنوعان، مردانگی، مهمان دوستی، انسانیت، صداقت، شرافت، پاکی و در یک کلام تمامی خصائل نیکوی خدایی که شایسته ی آدمی باشد، عناوین مهم ترین موضوعات اخلاقی و تربیتی هستند که بعد از صدای اذان و تکبیر در گوش کودکان ترکمن به صورت هوودی طنین می اندازند.
عشق به کار و زندگی و ایجاد انگیزه و علاقه در حفظ و ترویج هنرهای ظریف سنّتی ترکمن که در بسیاری از موارد از شهرت جهانی برخودار است، به صورت زیر خود را در هوودی ها ظاهر می سازد:
آیـــــلار قــــــیزیم آلمــــــالی آیـــدا دوْقـــار بـــیر هـــالی
هـالی سی نینگ هِــر گـؤلی اوْن بــــارماغینگ هـﯚنأری

هوودی ها بیشتر دو بیتی و مصراع های ١ و ٢ و ٤ هم قافیه اند. البته در مواردی بسیار کم به هوودی هایی که از ۶ مصراع ساخته شده اند بر می خوریم:
هــوودی- هـــوودی هولننی ســــــوودا بــالـیق کــؤولننی
بـــیر بــــالیغینگ ایــــزیـندا سگســـن آطـــــلی اِگــــلِننی
سگســن آطـــینگ سـرداری
اؤز اؤیــــمیزینگ مـــیداری

عموماً ظرافت در کلام و دلنشینی آوا از خصوصیات بارز این قسمت از ادبیات مردم می باشند. به مثال هایی در این ارتباط توجه کنید:
آلــــلان - آلــــلان آپــــــایین اوستونــگه مـخــمل یاپـایین
سِنـگ گــزه گـِن اجه نگــی نــیردن گــؤزلأپ تاپـــایـین

هــودی- هــــودی هولـننــی ســوودا بــالــیق کــؤولــننی
بـــــالــیـق دییپ تـوُتــــانیـم ییـــلأن بوْلـــوُپ تــاولاننـی

اکـــین اِکــــدیم اوُشـــاجــیق بـوْغـوُن لاری قاوشــاجــیق
جیگیم بیر قـیزسؤیوپ دیـر قـیزیل گـﯚلدن یــوُمشاجــیق

مــنینگ جیگـــیم یـــــاشنـدا یــــاشیــل تاخیـــا باشیـــندا
آغــاسی اؤینیـنگ دوُشـوُندا آق اؤی دیکــینگ جیگــیمه

هـوُو قوُشلارا، هوُو قوُشـلار قـــایدار قــوُرلار قوُشـــلار
قـــایا بــــاشیـن سیـل آلـــسا قـایغــــا قــالار شوُ قوُشـلار

مــنینگ بـــــالـیم قــــاراجـا دگــسین شـوْنگـــا درجـــــه
درجــــــــه لی دایـــــــی لی قـــــاپســـی اینـِــر مایــــالی

جیگــیم- جیگـیم جیگـیردِک یــــــاغا بیـشِن قــــاویـرداق
قـــاورداغــین کــیم ایـیجک جیگــیـم ایکــیمـیز اییجــک

هـوودی- هوودی هوو سنی آریــق ســاقار سوو سنــــی
هایسـی باغینگ گـﯚلی سـن کــﯚل یارپــاغدان سوسنــی

بـــدره- قازیــــق بسسه سی قـیزیل گـﯚلـینگ دِسسه سی
کــیم جیگـــیمی سؤیمــه سه یدی گـﯚنـﯚنگ هاسســـاسی

هــی دأنـــه دیر، هـــی دأنه قـوْیــنوُنگ گـــیتدی میدانــا
گـﯚل آیاجیغــینگ آغـــیرسا هـــــــوْپ اده یین آرقـــــاما

آلـــــــلان- آلــــــلان آلایـین تــوْی لـــیق اوُنـوُنگ اِلأیین
سنـــــــی بـِــــــرن الله دان سانگـــا تای لیق دیـــــلأیین

بـــــالـلیـم- بــــالـلیـم بالایین بــــال دوداغـنگــــی یالایین
سنــــــــــی بــــــرن الله دان سانگـــا تای لیق دیـــــلأیین

بـــــالـلیـم یـــــــاغـا گـیدیلی بــــال ییغـماغا گــــــــیدیلی
ســــن یاغیشا، مـــن بولوُت یــــــؤر یاغماغا گــــــیدیلی

مــاروانینگ مانگ قـوْینــی مـانـــــگلاپ گــلسین بالـلیما
خراســـــانینگ آق اوُنـــــی کـؤیـمِت گـــــلسین بـــالـلیما

هـــﯚیـریللایا، هـــﯚیـریللایا شکــــــــــــر الــــــــحمـدالله
مکّانــــــــــی آبـــــــــاد ادِن ابـــــــراهـیم خـــــــــلیل الله

بالـلیـم گـــــــلیأر هانچــادان جـﯚبســی دوْلی کونجـی دن
آط قـــــازیغی کـﯚمـﯚش دن یـوْل آزیغـــــــی اییمیش دن

آلــلان- آلـــلان آل کیشــــی گِــیسه دوْنــــــی مأمیشــــی
بـــوْیی بوُخــار قامیشــــــی دیشــی اﯚرگنج کـﯚمـﯚشــی

بالـلیـم آتینگ بــاش بولسون مــونن آتینگ قوش بولسون
هـــــر سِـفـــــره گـیدنگـــده اِرنـــــلِر یولــــداش بولسون

آلــــلای بــــــالـلیم آداغـــــا قــــوُشلار قـوْنسون پـوُداغا
پــوُداقـداقـی قـــیزیل گـــــل مـــــنگ بالـلیمـا صــــــــدقه

آیــلار قــیزیم آپ آق دیــــر هر گـﯚلــده بیر یاپراق دیـر
اؤز قــــیزیمــــا دگــه نینگ گـؤزلرینــــه تـوْپراق دیـــر

آیـــــــلانایین آدینگــــــــدان ساللانچاقــــــدا بادینگــــدان
بـــــزه نیپ آطا چیقــسانگ چـــیقارماغیل یادینگــــــدان

آلـــــــلای آلــــــلاسی گِــلر یـــــاتسا اوُقوُســــــی گِــلر
اوُزاق- اوُزاق یــــوْللاردان دایـــــی- دایـــزاســـی گِــلر




منبع
بر گرفته ار کتاب سیری در ادبیات شفاهی ترکمن
تهیه و تنظیم : شمس الدین آق

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
خۆودۆلِر (خالک دؤرِديجيليگی- 1)
۱۳۹۴/۱/۳
2737
مراسم عروسی در بین ترکمن‌های نخورلی‌
۱۳۹۱/۷/۳۰
8356
لأله لر
۱۳۹۰/۸/۱۸
10581
لأله
۱۳۹۰/۵/۲۷
18663
سویگی آیدیملاری / ترانه های غنایی
۱۳۸۹/۷/۶
23640
یار یار (توی آیدیم )
۱۳۸۹/۶/۸
17930
نوع و قالب هودی ها
۱۳۸۹/۵/۱۲
5683
جشن عروسی تركمنهای اَنولی
۱۳۸۹/۴/۲۷
5670
مجالس پرخوانی یا آیین ذکر در بین ترکمن ها
۱۳۸۹/۳/۲۲
6487
کوشت دپدی (2)
۱۳۸۹/۳/۶
5152
توی آیدیم لار 2
۱۳۸۹/۲/۱۸
16512
مراسم سوگواری و خاک سپاری
۱۳۸۹/۱/۲۹
8228
قرمز دون؛ کورس سنتی و آئینی ترکمن
۱۳۸۹/۱/۲۵
4460
کوشت دپدی
۱۳۸۹/۱/۹
6705
عید نوروز در ترکمنستان
۱۳۸۸/۱۲/۲۲
8204
توی آیدیم لار
۱۳۸۸/۱۲/۲۲
5407
مراسم عروسی ترکمن ها در گذشته
۱۳۸۸/۱۰/۲۱
10727
الله یولی/ صدقه در راه خدا
۱۳۸۸/۸/۱۸
2938
آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در گذشته
۱۳۸۸/۶/۲۳
4585
قدر گیجه (شب قدر)
۱۳۸۸/۶/۱۷
3452
یا رمضان آیدیم لاری
۱۳۸۸/۶/۱۲
19732
آئین آق آش
۱۳۸۸/۵/۳۱
6426
آداب و رسوم ترکمن ها در ماه مبارک رمضان
۱۳۸۸/۵/۲۹
5421
مرثیه خوانی 2
۱۳۸۸/۵/۲۰
3397
آداب و رسوم تولد و نامگذاری فرزند
۱۳۸۸/۵/۱۲
9547
اؤلنگ لر (ترانه های عروسی)
۱۳۸۸/۵/۳
12589
عناصر نمایشی در مراسم ذكر خنجر
۱۳۸۸/۴/۱۴
5911
آئین نوروز در بین تركمن‌ها
۱۳۸۸/۳/۳۱
9089
قونگشی اوقارا
۱۳۸۸/۳/۲۱
3318
نگاهی كوتاه به برخی ترانه های عامیانه و مراسم سنتی
۱۳۸۸/۳/۷
6449
كاركرد رصد خانه ای آلاچیق تركمن
۱۳۸۸/۳/۳
4818
هودی 3
۱۳۸۸/۲/۲۲
4497
جشن لچك
۱۳۸۸/۲/۱۹
3072
هودی 2
۱۳۸۸/۲/۱۴
5220
شب قدر در میان تركمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۳
4660
برخی از سنت ها و آداب و رسوم ترکمن های ترکمنستان
۱۳۸۸/۱/۲۱
6294
مراسم سویت قازان
۱۳۸۸/۱/۱۵
4761
مرثیه خوانی
۱۳۸۷/۱۱/۲۶
3687
قره چهارشنبه
۱۳۸۷/۱۱/۲۵
6092
هودی 1
۱۳۸۷/۱۱/۱
14865
مراسم قوقین
۱۳۸۷/۱۱/۱
2746
یا رمضان
۱۳۸۷/۱۰/۲۱
5672
مراسم مولود خوانی
۱۳۸۷/۱۰/۲۱
3972
مراسم تولد و نامگذاری در گذشته
۱۳۸۷/۱۰/۱۴
3371
مِرد عید (14 شعبان)
۱۳۸۷/۱۰/۸
2942
عید قربان در گذشته
۱۳۸۷/۱۰/۸
4752
گورشمک (کشتی گیری)
۱۳۸۷/۱۰/۵
5290
ذکر خنجر و نحوه ی اجرای آن
۱۳۸۷/۹/۲۲
14486
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۱۸
25031
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۱۸
17877
اُی ، مراحل برپایی و اجزای آن
۱۳۸۷/۹/۱۵
7436
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۹
8100
مراسم تولد
۱۳۸۷/۹/۸
4101
مراسم ختنه
۱۳۸۷/۹/۸
4848
مراسم عزا و سوگواری در بین ترکمن ها
۱۳۸۷/۹/۸
9467
آیین آق آش
۱۳۸۷/۸/۱۳
4971
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.