ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
هودی 3
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۸/۲/۲۲ (3090 بار خوانده شده)
هودی 3
به یکی دیگر از شاخه های ادبیات شفاهی که به اعصاری بسیار دور مربوط می باشد و به زبانی ساده و درخور فهم عموم بیان گردیده، «هوودی» گفته می شود.
هوودی، ترانه ای است با صدایی دلنواز که عمدتا در کنار گهواره برای نوزادان و نونهالان خوانده می شود و همراه با حرکت یکنواخت گهواره، در ایجاد آرامش روحی و خوابی راحت برای کودکان تأثیری به سزا دارد.
عشق و علاقه ی وافر پدران و مادران به فرزندان و دلبستگی شدید خواهران، برادران و سایر اقوام به کودکان و آمال و آرزوهایی که برای فردای دلبند خود دارند، همه و همه در «هوودی ها» متجّلی می گردد.
چون در آخر هر بند از اشعار هوودی، کلمات «هووا- هوو»، «هووأ- هوو»، «هِـی یا- هِـی» چند بار تکرار می گردد به این شاخه از ادبیات شفاهی «هوودی» گفته شده است. برای مثال:

آلـــلان- آلـــلان اده یـــــــین باغا ســـــالـلان اده یــین
بـــاغینگ قـــیزیل گـﯚلیــنی ســــانگا قــربان اده یــین
هــوووأ- هـــوو ...

و یا:
مـــنینگ بـــالام یــاتیپ دیــر قـــیزیل گـﯚلـه بـاتیپ دیـر
قــیزیل گـﯚلیـــنگ تــیکه نی گـﯚل آیــــاغنا بـــاتیپ دیـر
هِـــی یــا- هِـــی

هوودی ها نیز بر اساس مضامین انواع مختلف دارند و اساسا در آنها عشق عمیق و صادقانه انسان ها نسبت به کودکان نمایان است. مادر و مادربزرگ و یا خواهرانی که بی صبرانه در انتظار شیرین زبانهای کودک هستند این هوودی را سر می دهند:
آلــــلان- آلـــلان اِل بـــــیتِر نـــــار آغــــاجـا گـﯚل بــیتِر
اوچ یـــــاشینا بـــــارانـــــدا ســایراپ دوُران دیــل بــیتِر

امروزه دیگر بر کسی پوشیده نیست که خشونت بدنی و ترساندن، پیامدهای زیانباری در سلامت روحی کودکان دارد و جالب اینجاست که به این مسأله مهم تربیتی نیز در هوودی ها توجه خاصی شده است:
نأزیک جـــمال نأزیک دیـر ووُرماق سؤکمک یازیق دیر
هر یانــگاغـیندا بــیر اؤپسم آلـتــی آیـــلاپ آزیـــق دیــــر
ایســــــماتـانا- ایســـــماتان کــــیم ســــانگا تِــرسـِک آتان
تِـــرسک آتـــان آتــــماسین مـــــــیرادیـــــنا یـــتمه ســین

میهن دوستی، ایثار، وفاداری و از خودگذشتگی در دفاع از میهن، عشق به همنوعان، مردانگی، مهمان دوستی، انسانیت، صداقت، شرافت، پاکی و در یک کلام تمامی خصائل نیکوی خدایی که شایسته ی آدمی باشد، عناوین مهم ترین موضوعات اخلاقی و تربیتی هستند که بعد از صدای اذان و تکبیر در گوش کودکان ترکمن به صورت هوودی طنین می اندازند.
عشق به کار و زندگی و ایجاد انگیزه و علاقه در حفظ و ترویج هنرهای ظریف سنّتی ترکمن که در بسیاری از موارد از شهرت جهانی برخودار است، به صورت زیر خود را در هوودی ها ظاهر می سازد:
آیـــــلار قــــــیزیم آلمــــــالی آیـــدا دوْقـــار بـــیر هـــالی
هـالی سی نینگ هِــر گـؤلی اوْن بــــارماغینگ هـﯚنأری

هوودی ها بیشتر دو بیتی و مصراع های ١ و ٢ و ٤ هم قافیه اند. البته در مواردی بسیار کم به هوودی هایی که از ۶ مصراع ساخته شده اند بر می خوریم:
هــوودی- هـــوودی هولننی ســــــوودا بــالـیق کــؤولننی
بـــیر بــــالیغینگ ایــــزیـندا سگســـن آطـــــلی اِگــــلِننی
سگســن آطـــینگ سـرداری
اؤز اؤیــــمیزینگ مـــیداری

عموماً ظرافت در کلام و دلنشینی آوا از خصوصیات بارز این قسمت از ادبیات مردم می باشند. به مثال هایی در این ارتباط توجه کنید:
آلــــلان - آلــــلان آپــــــایین اوستونــگه مـخــمل یاپـایین
سِنـگ گــزه گـِن اجه نگــی نــیردن گــؤزلأپ تاپـــایـین

هــودی- هــــودی هولـننــی ســوودا بــالــیق کــؤولــننی
بـــــالــیـق دییپ تـوُتــــانیـم ییـــلأن بوْلـــوُپ تــاولاننـی

اکـــین اِکــــدیم اوُشـــاجــیق بـوْغـوُن لاری قاوشــاجــیق
جیگیم بیر قـیزسؤیوپ دیـر قـیزیل گـﯚلدن یــوُمشاجــیق

مــنینگ جیگـــیم یـــــاشنـدا یــــاشیــل تاخیـــا باشیـــندا
آغــاسی اؤینیـنگ دوُشـوُندا آق اؤی دیکــینگ جیگــیمه

هـوُو قوُشلارا، هوُو قوُشـلار قـــایدار قــوُرلار قوُشـــلار
قـــایا بــــاشیـن سیـل آلـــسا قـایغــــا قــالار شوُ قوُشـلار

مــنینگ بـــــالـیم قــــاراجـا دگــسین شـوْنگـــا درجـــــه
درجــــــــه لی دایـــــــی لی قـــــاپســـی اینـِــر مایــــالی

جیگــیم- جیگـیم جیگـیردِک یــــــاغا بیـشِن قــــاویـرداق
قـــاورداغــین کــیم ایـیجک جیگــیـم ایکــیمـیز اییجــک

هـوودی- هوودی هوو سنی آریــق ســاقار سوو سنــــی
هایسـی باغینگ گـﯚلی سـن کــﯚل یارپــاغدان سوسنــی

بـــدره- قازیــــق بسسه سی قـیزیل گـﯚلـینگ دِسسه سی
کــیم جیگـــیمی سؤیمــه سه یدی گـﯚنـﯚنگ هاسســـاسی

هــی دأنـــه دیر، هـــی دأنه قـوْیــنوُنگ گـــیتدی میدانــا
گـﯚل آیاجیغــینگ آغـــیرسا هـــــــوْپ اده یین آرقـــــاما

آلـــــــلان- آلــــــلان آلایـین تــوْی لـــیق اوُنـوُنگ اِلأیین
سنـــــــی بـِــــــرن الله دان سانگـــا تای لیق دیـــــلأیین

بـــــالـلیـم- بــــالـلیـم بالایین بــــال دوداغـنگــــی یالایین
سنــــــــــی بــــــرن الله دان سانگـــا تای لیق دیـــــلأیین

بـــــالـلیـم یـــــــاغـا گـیدیلی بــــال ییغـماغا گــــــــیدیلی
ســــن یاغیشا، مـــن بولوُت یــــــؤر یاغماغا گــــــیدیلی

مــاروانینگ مانگ قـوْینــی مـانـــــگلاپ گــلسین بالـلیما
خراســـــانینگ آق اوُنـــــی کـؤیـمِت گـــــلسین بـــالـلیما

هـــﯚیـریللایا، هـــﯚیـریللایا شکــــــــــــر الــــــــحمـدالله
مکّانــــــــــی آبـــــــــاد ادِن ابـــــــراهـیم خـــــــــلیل الله

بالـلیـم گـــــــلیأر هانچــادان جـﯚبســی دوْلی کونجـی دن
آط قـــــازیغی کـﯚمـﯚش دن یـوْل آزیغـــــــی اییمیش دن

آلــلان- آلـــلان آل کیشــــی گِــیسه دوْنــــــی مأمیشــــی
بـــوْیی بوُخــار قامیشــــــی دیشــی اﯚرگنج کـﯚمـﯚشــی

بالـلیـم آتینگ بــاش بولسون مــونن آتینگ قوش بولسون
هـــــر سِـفـــــره گـیدنگـــده اِرنـــــلِر یولــــداش بولسون

آلــــلای بــــــالـلیم آداغـــــا قــــوُشلار قـوْنسون پـوُداغا
پــوُداقـداقـی قـــیزیل گـــــل مـــــنگ بالـلیمـا صــــــــدقه

آیــلار قــیزیم آپ آق دیــــر هر گـﯚلــده بیر یاپراق دیـر
اؤز قــــیزیمــــا دگــه نینگ گـؤزلرینــــه تـوْپراق دیـــر

آیـــــــلانایین آدینگــــــــدان ساللانچاقــــــدا بادینگــــدان
بـــــزه نیپ آطا چیقــسانگ چـــیقارماغیل یادینگــــــدان

آلـــــــلای آلــــــلاسی گِــلر یـــــاتسا اوُقوُســــــی گِــلر
اوُزاق- اوُزاق یــــوْللاردان دایـــــی- دایـــزاســـی گِــلر




منبع
بر گرفته ار کتاب سیری در ادبیات شفاهی ترکمن
تهیه و تنظیم : شمس الدین آق

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
خۆودۆلِر (خالک دؤرِديجيليگی- 1)
۱۳۹۴/۱/۳
1104
مراسم عروسی در بین ترکمن‌های نخورلی‌
۱۳۹۱/۷/۳۰
5675
لأله لر
۱۳۹۰/۸/۱۸
7551
لأله
۱۳۹۰/۵/۲۷
6958
سویگی آیدیملاری / ترانه های غنایی
۱۳۸۹/۷/۶
10267
یار یار (توی آیدیم )
۱۳۸۹/۶/۸
7846
نوع و قالب هودی ها
۱۳۸۹/۵/۱۲
3945
جشن عروسی تركمنهای اَنولی
۱۳۸۹/۴/۲۷
4400
مجالس پرخوانی یا آیین ذکر در بین ترکمن ها
۱۳۸۹/۳/۲۲
4320
کوشت دپدی (2)
۱۳۸۹/۳/۶
3253
توی آیدیم لار 2
۱۳۸۹/۲/۱۸
5584
مراسم سوگواری و خاک سپاری
۱۳۸۹/۱/۲۹
6006
قرمز دون؛ کورس سنتی و آئینی ترکمن
۱۳۸۹/۱/۲۵
3323
کوشت دپدی
۱۳۸۹/۱/۹
4056
عید نوروز در ترکمنستان
۱۳۸۸/۱۲/۲۲
6114
توی آیدیم لار
۱۳۸۸/۱۲/۲۱
3516
مراسم عروسی ترکمن ها در گذشته
۱۳۸۸/۱۰/۲۱
8185
الله یولی/ صدقه در راه خدا
۱۳۸۸/۸/۱۸
2130
آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در گذشته
۱۳۸۸/۶/۲۳
3438
قدر گیجه (شب قدر)
۱۳۸۸/۶/۱۷
2355
یا رمضان آیدیم لاری
۱۳۸۸/۶/۱۲
5085
آئین آق آش
۱۳۸۸/۵/۳۱
4007
آداب و رسوم ترکمن ها در ماه مبارک رمضان
۱۳۸۸/۵/۲۹
3477
مرثیه خوانی 2
۱۳۸۸/۵/۲۰
2278
آداب و رسوم تولد و نامگذاری فرزند
۱۳۸۸/۵/۱۲
7198
اؤلنگ لر (ترانه های عروسی)
۱۳۸۸/۵/۳
7145
عناصر نمایشی در مراسم ذكر خنجر
۱۳۸۸/۴/۱۴
3985
آئین نوروز در بین تركمن‌ها
۱۳۸۸/۳/۳۱
5489
قونگشی اوقارا
۱۳۸۸/۳/۲۱
2348
نگاهی كوتاه به برخی ترانه های عامیانه و مراسم سنتی
۱۳۸۸/۳/۷
5246
كاركرد رصد خانه ای آلاچیق تركمن
۱۳۸۸/۳/۳
3490
هودی 3
۱۳۸۸/۲/۲۲
3091
جشن لچك
۱۳۸۸/۲/۱۹
2157
هودی 2
۱۳۸۸/۲/۱۴
3864
شب قدر در میان تركمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۳
3406
برخی از سنت ها و آداب و رسوم ترکمن های ترکمنستان
۱۳۸۸/۱/۲۱
5029
مراسم سویت قازان
۱۳۸۸/۱/۱۵
3611
مرثیه خوانی
۱۳۸۷/۱۱/۲۶
2495
قره چهارشنبه
۱۳۸۷/۱۱/۲۵
3943
هودی 1
۱۳۸۷/۱۱/۱
12447
مراسم قوقین
۱۳۸۷/۱۱/۱
1884
یا رمضان
۱۳۸۷/۱۰/۲۱
3548
مراسم مولود خوانی
۱۳۸۷/۱۰/۲۱
2596
مراسم تولد و نامگذاری در گذشته
۱۳۸۷/۱۰/۱۴
2474
مِرد عید (14 شعبان)
۱۳۸۷/۱۰/۸
2103
عید قربان در گذشته
۱۳۸۷/۱۰/۸
3499
گورشمک (کشتی گیری)
۱۳۸۷/۱۰/۵
4334
ذکر خنجر و نحوه ی اجرای آن
۱۳۸۷/۹/۲۲
10905
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۱۸
18993
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۱۸
15758
اُی ، مراحل برپایی و اجزای آن
۱۳۸۷/۹/۱۵
5607
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۹
6386
مراسم تولد
۱۳۸۷/۹/۸
3070
مراسم ختنه
۱۳۸۷/۹/۸
3674
مراسم عزا و سوگواری در بین ترکمن ها
۱۳۸۷/۹/۸
5448
آیین آق آش
۱۳۸۷/۸/۱۳
3714
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.