ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
دایره المعارف ترکمن > زبان و ادبیات > نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۸/۲/۲۳ (3421 بار خوانده شده)
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
یكی از شیوه های نامگذاری در میان تركمن‌ها، نامگذاری كودك به تناسب تاریخ تولد وی می‌باشد. كودكی كه در روزهای برفی به دنیا بیاید، از نام‌های مركبی كه در آن كلمه «قار، كار/ برف» وجود دارد، استفاده می‌شود. این شیوه در زمانهای قدیم نیز در میان اقوام مختلف ترك كاربرد داشته است: «قارلوق، قارلیغ، قارلق» نام طایفه‌ای است از اتراك.
در فرهنگ تركی «سنگلاخ» اینگونه می‌آورد: «در تواریخ وجه تسمیه آن بر این نهج مذكور است كه چون اوغوزخان از ولایت غور و غرجستان به یورت مراجعت نمود، زمستانی بسیار سرد روی نمود و خان فرمان داد كه هیچكس از لشگریان تخلف ننمایند. جمعی به سبب كثرت برف از ركاب بازماندند، بعد از مدتی كه باز آمدند اوغوزخان آن جماعت را قارلیغ لقب داد.» (1)
در دیوان لغات الترك كاشغری می‌آورد: « گروهی از تركانند چادرنشین جز از غُزان. و ایشان همچنین از تركمانانند.» (2)
در زبان تركمنی امروز، نام‌هایی كه با تركیب «قار» استفاده شده است، عبارتند از:

نام‌های پسران
قاربردی، قارجان، قارجیق، قارخان، قارگلدی، قارلی، قارمان، قارمحمد، قارمراد، قاریاغدی.

نام‌های دختران
قاربی‌بی: خانم محترمه‌ای كه در یك روز بارانی به دنیا آمده، خانم محترمه سپید و برفی.
قاربیكه: زن و خانمی كه در یك روز برفی به دنیا آمده است، زن سپید تن چون برف.
قارپامیق: دختری كه به سپیدی برف و پنبه است.
قارقیز: دختر سپید به سپیدی برف.
قارلی قیز: دختری كه در یك روز برفی به دنیا آمده است.
قارناز: ناز و قشنگ و همچون برف سپید.
قارگُزَل: زیبای سپید چون برف.

دیگر نام‌هایی كه امروزه در میان دیگر اقوام ترك با تركیب «قار، كار/ برف» به كار می‌رود، عبارتند از: (4)
كارای (Karay): ماه و برف، ماه برفی، ماه سپید چون برف، زیبای سپید.
كارتای (Kartay) : همچون برف سپید.
كارداناك (Kardanak): از برف سپیدتر.
كاردلن (Kardelen): نام دختر در میان تركان و از جمله تركمنها. نام تركی «گل یخ (galanthus nivalis)» (3).
كاردیده (Kardide): دختری كه در زمان مشاهده بارش برف به دنیا آمده است.
كارسل (Karsel): سیل بارش برف، سیلی از برف و سپیدی، سیل ناشی از آب شدن برف‌ها.
كارشینتای (karşıntay): سپیدوش و برف مانند.
كاركال / قارقال (Karkal ): سپید چون برف بمان.
كارلیناز/ قارلیناز (Karlınaz): دختر ناز كه در زمان بارش برف به دنیا آمده است.
كارگولتای (kargültay): همچون گل برفی.
كارلیتای (Karlıtay): همچون محل پربرف و برفی، برف‌دار.
كارلوك/ كارلیك/ قارلیق: در قارلوق توضیح داده شد.

شكل نوشتاری «كار/ برف» با توجه به شیوه‌ی تلفظی قدیم تركمنی و تركی تركیه امروزی رواج پیدا كرده است كه از نظر محققین تركمن، با توجه به سلیقه‌های مختلف می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. به عنوان نمونه كلمه‌ی تركمنی « قاقا / kaka » به معنای «پدر و پدربزرگ» به شكل «كاكا» نیز بكار می‌رود.

زیرنویس
1- سنگلاخ (فرهنگ تركی به فارسی)، میرزا مهدی خان استرآبادی، ویرایش روشن خیاوی، چاپ اول، نشر مركز، 1374، ص 203.
2- دیوان لغات الترك (نامها و صفتها و ضمیرها و پسوندها)، محمود بن حسین بن محمد كاشغری، ترجمه و تنظیم دكتر سید محمد دبیر سیاقی، چاپ اول، نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پاییز 1375، ص 790، ذیل كلمه «قَرلُق».
3- لغات و اصطلاحات علوم زراعی و گیاهی، دكتر مهدی تاج بخش و دكتر رسول جلیلی، چاپ اول، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه ارومیه، زمستان 1372.
4- جهت لغت (Kardelen ) مراجعه شود به:
Temel Türkçe Sözlük, Kemal Demiray, 3.baskı, Inkılap Kitabevi, 1994, s 454: kardelen b. a. bot. Nergisgillerden, ilkbahar başlarında çiçek açan soganlı bir bitki (galanthus nivalis

محمود عطاگزلی
برگرفته از مجله یاپراق

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
شوٚکۆر باغشئ
۱۳۹۴/۴/۱
1640
آجايئپلئق لارئنگ دۆری
۱۳۹۴/۳/۲۶
1367
موُنجۉق آتدئ لار
۱۳۹۴/۳/۷
1396
ائرئم ائنانچ لار - موُنجۉق آتدئ لار - ماتال لار
۱۳۹۴/۳/۷
1319
تۆرکمن خالق ناقئل لارئ / ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۴/۲/۲۶
2540
گونه های مختلف ادبیات شفاهی مردم ترکمن
۱۳۹۱/۶/۱۲
5188
بررسی جایگاه اسب در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۰/۱۱/۱
5245
سونگقئ تورکمن دیلی- صوفی راد
۱۳۹۰/۳/۲۲
5417
خویشاوندی در زبان ترکمن
۱۳۹۰/۱/۱۰
13452
اشعار الحاقی به مختومقلی
۱۳۸۹/۹/۲۲
6693
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 4
۱۳۸۹/۷/۱۰
4869
اسم انگشت های دست در زبان ترکمنی
۱۳۸۹/۷/۵
7986
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
۱۳۸۹/۷/۱
4528
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 2
۱۳۸۹/۶/۲۳
3005
آدینگ نأمه؟ ( نام تو چیست؟) 1
۱۳۸۹/۶/۷
9981
افسانه ها و باورداشت ها در بین ترکمنها
۱۳۸۹/۵/۲۷
3955
آلقیشلر و دیلگیلر
۱۳۸۹/۵/۱۴
2353
یانگیلتماچ لار
۱۳۸۹/۵/۶
2110
یوماق لار (کنایه ها و تشبیهات)
۱۳۸۹/۵/۵
4447
ضرب المثل های مربوط به کار (2)
۱۳۸۹/۱/۹
3621
اتحاد در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۸۹/۱/۱
10077
معانی برخی از اسامی دختران ترکمن
۱۳۸۸/۱۲/۱۴
13603
عشق به اهل بیت رسول خدا (ص) در اشعار مخدومقلی
۱۳۸۸/۹/۱
6520
ماتال لار 3
۱۳۸۸/۹/۱
3001
كمینه؛ شاعر و هجونویس تركمن
۱۳۸۸/۸/۱۸
2753
مفهوم مرگ و زندگی از دیدگاه مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۶
3697
چیستان های مربوط به آلات موسیقی
۱۳۸۸/۸/۱۴
3604
سخنان برخی از بزرگان در باره ی مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۴
5291
چیستان ها‌ (ماتال لار)
۱۳۸۸/۸/۶
7136
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
۱۳۸۸/۸/۶
4749
امامان در اشعار مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۲
6477
ضرب المثل های مربوط به کار
۱۳۸۸/۷/۱۰
6187
ضرب المثل های مربوط به یول (راه)
۱۳۸۸/۷/۵
2653
اعداد ترکمنی
۱۳۸۸/۶/۲۲
6018
حماسه قورقوت آتا
۱۳۸۸/۶/۲۰
3101
ضرب المثل درباره آب
۱۳۸۸/۶/۳
6768
ضرب المثل درباره زنان
۱۳۸۸/۵/۲۱
5696
ضرب المثل درباره اسب
۱۳۸۸/۵/۲۰
9695
اصطلاحات‌ رایج‌ در محاورات‌ تركمنی‌‌
۱۳۸۸/۴/۱۵
10958
خانواده زبانی اورال – آلتای
۱۳۸۸/۴/۱۰
4612
معانی آراز و اوراز در زبان ترکمنی
۱۳۸۸/۳/۱۴
26413
طرف لارینگ آنگلادیلشی (جهت ها و سمت ها)
۱۳۸۸/۳/۶
2151
الفبای لاتین تركمنی
۱۳۸۸/۲/۲۶
7986
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
۱۳۸۸/۲/۲۳
3422
آتالار نقلی
۱۳۸۸/۲/۱۷
3979
اسطوره ترکمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۰
4591
ترانه های فولکور
۱۳۸۸/۱/۵
4685
ماتال
۱۳۸۷/۱۲/۱۱
5216
آتالارنقلی 2
۱۳۸۷/۱۱/۲۰
2947
آتالار نقلی (ضرب المثل)
۱۳۸۷/۹/۳۰
23836
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت چهارم)
۱۳۸۷/۹/۷
3251
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۷
4870
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۷
2753
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۳
4368
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

دانلود آهنگ ترکمنی

سایت مرجع دانلود آهنگ ترکمنی


www.TurkmenSong.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.