ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
دایره المعارف ترکمن > زبان و ادبیات > گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۷/۹/۷ (2496 بار خوانده شده)
دوره تسلط ادبیات قبچاقی (قرون 7 و 8 و 9 ه.ق)

دشت قبچاق منطقه ی وسیع خوارزم، شمال قفقاز و دشت های جنوب روسیه را در بر می گرفت و چون محل حکومت جوجی، یکی از چهار پسر چنگیز بود، به منطقه ی آلتون اردو - اردوی طلایی- نیز شهرت داشت.
ادبیات قبچاقی غیر از دشت قبچاق در مصر و سوریه نیز رایج بود، چرا که ترک های قبچاقی در این مناطق اکثریت داشتند. آثار مشروحه ی زیر نشانگر ویژگی های زیانی، قومی، اجتماعی و مذهبی ادبیات قبچاقی است.

1- محبت نامه ی خوارزمی: این کتاب در قالب مثنوی و به سال 731 ه.ق در حوضه ی رود سیحون به اتمام رسید. از این اثر دو نسخه در موزه ی بریتانیا موجود است، یکی به خط عربی و یکی به خط اویغوری.
محبت نامه متضمن 11 نامه است که خوارزمی بنا به خواست یکی از امرای آلتین اردو / اردوی طلایی به نام محمد خوجا بیک نوشت و به خود او تقدیم کرد.
خوارزمی علاوه بر خوارزم در مصر نیز شهرت داشت چنان که سیف سرائی شاعر قبچاقی دربار مملوک مصر برای یکی از غزل های او نظیره ای ساخته است.

2- نهج الفرادیس: اثر محمود فرزند علی است که در (کردر) واقع در خاور اورگنج قدیمی زاده شد. وی این کتاب را در سال 1342 میلادی / قرن 8 ه.ق در موضوع مسائل اخلاقی و دینی به پایان برد. زبان کتاب، تعلیمی، ساده و به لهجه ی ترکی خوارزمی، مخلوطی از لهجه های کاشغری، قبچاق و اوغوز است.
از این کتاب دو نسخه موجود است. یکی در استانبول که در سال 741 ه.ق و دیگری در موزه ی شرق بریتانیا به سال 792 ه.ق نوشته شده است.

3- رونق الاسلام: رونق الاسلام اثری است منظوم که در قرن 9 ه.ق توسط شیخ شریف خیوه ای برای تعلیم به مردم ترکمن، سروده شد و یکی از بهترین نمونه های لهجه ی ترکی- ترکمنی مشترک آسیای میانه است.

دوره ی تسلط ادبیات جغتایی (قرن 10 ه.ق)

از قرن 15 میلادی / 9 ه.ق به بعد سه زبان کتابت در آسیای میانه پدید آمد.
1- ترکی شمالی: بر اساس ادبیات قبچاق
2- ترکی شرقی: بر اساس لهجه های مردم آسیای میانه
3- ترکی غربی: بر اساس لهجه های اوغوز

ترکی شرقی را به مناسبت نام جغتای فرزند دوم چنگیز خان که در آن منطقه حکومت داشت، ترکی جغتایی نامیده اند.
ادبیات جغتایی از زمان امیر تیمور پدید آمد و با ظهور شاعر بلند پایه ای به نام امیر علیشیر نوایی - وزیر سلطان حسین بایقرا، حاکم هرات- (884 ه.ق / 1441 م – 906 ه.ق/ 1501 میلادی) به کمال رسید و زبان ادبی این منطقه شد.
نوایی سرآمد شعرای زمان خود بود و زبان های فارسی، عربی را مانند زبان ترکی به خوبی می دانست. نوایی در کتاب مجالس النفایس، که می توان آن را اولین تاریخ ادبیات ترکی شرقی دانست، از 300 شاعر ترک زبان نام برده است که گروهی از آنها به فارسی هم شعر گفته اند.
در رواج و تکامل ادبیات جغتایی فرمانروایان آسیای میانه نیز سهم به سزایی داشتند، چرا که بسیاری آز آنها خود شاعر بودند و از شاعران چه از لحاظ مادی و چه از لحاظ معنوی حمایت می کردند.

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
شوٚکۆر باغشئ
۱۳۹۴/۴/۱
1272
آجايئپلئق لارئنگ دۆری
۱۳۹۴/۳/۲۶
1061
موُنجۉق آتدئ لار
۱۳۹۴/۳/۷
1077
ائرئم ائنانچ لار - موُنجۉق آتدئ لار - ماتال لار
۱۳۹۴/۳/۷
1005
تۆرکمن خالق ناقئل لارئ / ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۴/۲/۲۶
2027
گونه های مختلف ادبیات شفاهی مردم ترکمن
۱۳۹۱/۶/۱۳
4800
بررسی جایگاه اسب در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۰/۱۱/۱
4777
سونگقئ تورکمن دیلی- صوفی راد
۱۳۹۰/۳/۲۲
5057
خویشاوندی در زبان ترکمن
۱۳۹۰/۱/۱۰
11039
اشعار الحاقی به مختومقلی
۱۳۸۹/۹/۲۲
6055
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 4
۱۳۸۹/۷/۱۱
4625
اسم انگشت های دست در زبان ترکمنی
۱۳۸۹/۷/۵
7302
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
۱۳۸۹/۷/۱
4296
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 2
۱۳۸۹/۶/۲۳
2774
آدینگ نأمه؟ ( نام تو چیست؟) 1
۱۳۸۹/۶/۷
9352
افسانه ها و باورداشت ها در بین ترکمنها
۱۳۸۹/۵/۲۷
3663
آلقیشلر و دیلگیلر
۱۳۸۹/۵/۱۴
2080
یانگیلتماچ لار
۱۳۸۹/۵/۶
1898
یوماق لار (کنایه ها و تشبیهات)
۱۳۸۹/۵/۵
4117
ضرب المثل های مربوط به کار (2)
۱۳۸۹/۱/۹
3346
اتحاد در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۸۹/۱/۱
9365
معانی برخی از اسامی دختران ترکمن
۱۳۸۸/۱۲/۱۴
13020
عشق به اهل بیت رسول خدا (ص) در اشعار مخدومقلی
۱۳۸۸/۹/۱
5875
ماتال لار 3
۱۳۸۸/۹/۱
2758
كمینه؛ شاعر و هجونویس تركمن
۱۳۸۸/۸/۱۸
2514
مفهوم مرگ و زندگی از دیدگاه مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۶
3393
چیستان های مربوط به آلات موسیقی
۱۳۸۸/۸/۱۴
3340
سخنان برخی از بزرگان در باره ی مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۴
4831
چیستان ها‌ (ماتال لار)
۱۳۸۸/۸/۶
6396
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
۱۳۸۸/۸/۶
4291
امامان در اشعار مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۲
5966
ضرب المثل های مربوط به کار
۱۳۸۸/۷/۱۰
6001
ضرب المثل های مربوط به یول (راه)
۱۳۸۸/۷/۵
2442
اعداد ترکمنی
۱۳۸۸/۶/۲۲
5216
حماسه قورقوت آتا
۱۳۸۸/۶/۲۰
2794
ضرب المثل درباره آب
۱۳۸۸/۶/۳
6403
ضرب المثل درباره زنان
۱۳۸۸/۵/۲۱
5257
ضرب المثل درباره اسب
۱۳۸۸/۵/۲۰
8243
اصطلاحات‌ رایج‌ در محاورات‌ تركمنی‌‌
۱۳۸۸/۴/۱۵
8791
خانواده زبانی اورال – آلتای
۱۳۸۸/۴/۱۰
4171
معانی آراز و اوراز در زبان ترکمنی
۱۳۸۸/۳/۱۴
23285
طرف لارینگ آنگلادیلشی (جهت ها و سمت ها)
۱۳۸۸/۳/۶
1940
الفبای لاتین تركمنی
۱۳۸۸/۲/۲۶
6850
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
۱۳۸۸/۲/۲۳
3179
آتالار نقلی
۱۳۸۸/۲/۱۷
3629
اسطوره ترکمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۰
4228
ترانه های فولکور
۱۳۸۸/۱/۵
4408
ماتال
۱۳۸۷/۱۲/۱۱
4616
آتالارنقلی 2
۱۳۸۷/۱۱/۲۰
2624
آتالار نقلی (ضرب المثل)
۱۳۸۷/۹/۳۰
18854
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت چهارم)
۱۳۸۷/۹/۷
3034
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۷
4557
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۷
2497
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۳
3967
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

دانلود آهنگ ترکمنی

سایت مرجع دانلود آهنگ ترکمنی


www.TurkmenSong.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.