ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
آئین آق آش
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۸/۵/۳۱ (6426 بار خوانده شده)
آئین آق آش
آئین "آق آش یا آق قوین" از بهترین و متداول ترین آئینهای رایج در بین ترکمنها که جشن 63 سالگی یا جشن همسن شدن با پیامبر گرامی اسلام، از آئینهای سنتی و دیرینه بوده که هنوز نیز در گوشه و کنار استان گلستان و در بین قومهای مختلف این استان رواج داد.
این آئین به نامهای آق آش و یا آق قوین معروف و مرسوم بوده و عشق و اردات قوم ترکمن به پیامبر گرامی اسلام و دین مبین اسلام را نمایان می سازد و برگزاری این جشن برای قوم ترکمن نوعی افتخار و اردات به نبی مکرم اسلام به شمار می آید.
اجرای این آئین نشانه ای از احترام گذاشتن به سالمندان بوده و در گذشته بیش از دوران کنونی رواج داشته و طی سال با رسیدن هر فرد ترکمن به سن 63 سالگی شاهد برگزاری این جشن سنتی و آئینی در گوشه و کنار گلستان بوده ایم.

این جشن که نمادی از رفتار شایسته و فاصله گرفتن از تیرگی ها و بدی هاست در گذشته همراه با مراسمهای خاصی اجرا می شد و مردان ترکمن که به آق آش نائل می شدند، با ذبح گوسفندی سفید ولیمه می دادند و غذاهایی به رنگ سفید طبخ می کردند. جشن آق آش یا آق قوین از جشنهایی است که بین اقوام ترکمن از دیرباز تاکنون رایج بوده است.
آق قوین به معنای گوسفند سفید بوده و به آن معناست که برای قربانی کردن و ذبح از گوسفند سفید استفاده می شد. گرفتن این جشن نوعی خوش یمن و خوش صواب محسوب می شد و علت برگزاری این جشن را باید در فرهنگ ترکمن جستجو کرد.
زندگی ترکمنهای اولیه وابسته به کوچروی و دامداری بود و به دلیل جنگهای پی درپی، وضعیت نامناسب اقتصادی و بهداشتی و تهاجمات مکرر همسایگان به اقوام ترکمنها موجب می شد که کمتر فردی به سن 63 سالگی برسد و از طرف دیگر این سن منطبق با سن بابرکت پیامبر اسلام بوده و هر فردی که به این سن می رسید برای وی جشن آق قوین برپا می کردند.

ترکمنها قبل از اسلام پیرو دین شامانیزم بوده و یافته ها نشان می دهد که برگزاری جشن آق آش یا آق قوین ریشه در گذشته های دور نداشته و بعد از پذیرش اسلام توسط اقوام ترکمن بین آنها رواج یافته است. پذیرش دین اسلام موجب شد تا ترکمن ها برای ارادت به پیامبر اسلام، جشن آق آش یا جشن 63 سالگی را برپا کنند که نوعی ارادت نشان می دهند.
اگرچه نوع جشن در بین اقوام مختلف ترکمن یکی است ولی از نظر کیفیت برگزاری تفاوتهایی به چشم می خورد. در بین یمودهای ترکمن رسم برآن بود که در جشن آق آش باید غذای آبگوشت به عنوان ولیمه داده می شد و گوشت آن نیز باید از همان آق قوین که گوشت گوسفند سفید ذبح شده بود، تامین می شد.
برخی تیره های قوم تکه مانند آق تمش، پوست را بین مردمان روستاهی حاشیه و چادرنشینان تقسیم می کردند و تیره جونی نیز این کار را انجام می داد.
برگزاری برخی سورها مانند مسابقه اسب سواری، گورش یا کشتی سنتی در آئین های آق آش متدوال بود که برگزاری آن بستگی به وضع مالی فرد داشت. افراد "بای" یا ثروتمند جشن آق قوینشان را با مراسم های دیگری مانند کشتی گورش یا اسب چپانی همراه می کردند و افراد معمولی نیز کمتر به این مراسمها می پرداختند.
در آئین کشتی گورش که در آق آش برگزار می شد، کشتی گیران حرفه ای از روستاهای مختلف شرکت می کردند و پهلوانان از دو فن معروف "سورشما و یان بشی" استفاده می کردند.
این جشن مناسبت خاصی نداشت و فقط در سالروز 63 سالگی مردان ترکمن اجرا می شد و اکنون بیشتر در مراکز و مناطقی رواج دارد که هنوز شهرنشینی در آن به خوبی رواج نیافته است.
اکنون این آئین در برخی مناطق هوتن، برخی روستاهای گمیش تپه، برخی روستاهای شمال آق قلا که هنوز نسیم مدرنیزم شهری به آنها نرسیده و جدایی از سنتها در آن شکل نگرفته، به ندرت رواج دارد و به چشم می خورد.
گذر از جامعه سنتی به سوی جامه مدرن موجب تغییر در فرهنگ، نگرش، پوشش، باورها، اعتقادت و رسومهای محلی می شود و برخی جشنها نیز از بین می رود و آئین آق آش نیز دستخوش تغییرات شده و دیگر کمتر کسی این جشن را برپا می کند.
این در حالیست که این آئین سنتی، نمادی از تکریم به پیران و سالخوردگان بوده که اکنون در پس شهرنشینی و مشکلات زندگی این سنت رنگ و بوی خود را باخته و توجه به این قشر کمتر شده است.

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
خۆودۆلِر (خالک دؤرِديجيليگی- 1)
۱۳۹۴/۱/۳
2737
مراسم عروسی در بین ترکمن‌های نخورلی‌
۱۳۹۱/۷/۳۰
8356
لأله لر
۱۳۹۰/۸/۱۸
10581
لأله
۱۳۹۰/۵/۲۷
18663
سویگی آیدیملاری / ترانه های غنایی
۱۳۸۹/۷/۶
23640
یار یار (توی آیدیم )
۱۳۸۹/۶/۸
17930
نوع و قالب هودی ها
۱۳۸۹/۵/۱۲
5683
جشن عروسی تركمنهای اَنولی
۱۳۸۹/۴/۲۷
5670
مجالس پرخوانی یا آیین ذکر در بین ترکمن ها
۱۳۸۹/۳/۲۲
6487
کوشت دپدی (2)
۱۳۸۹/۳/۶
5153
توی آیدیم لار 2
۱۳۸۹/۲/۱۸
16512
مراسم سوگواری و خاک سپاری
۱۳۸۹/۱/۲۹
8228
قرمز دون؛ کورس سنتی و آئینی ترکمن
۱۳۸۹/۱/۲۵
4460
کوشت دپدی
۱۳۸۹/۱/۹
6705
عید نوروز در ترکمنستان
۱۳۸۸/۱۲/۲۲
8204
توی آیدیم لار
۱۳۸۸/۱۲/۲۲
5407
مراسم عروسی ترکمن ها در گذشته
۱۳۸۸/۱۰/۲۱
10727
الله یولی/ صدقه در راه خدا
۱۳۸۸/۸/۱۸
2938
آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در گذشته
۱۳۸۸/۶/۲۳
4585
قدر گیجه (شب قدر)
۱۳۸۸/۶/۱۷
3452
یا رمضان آیدیم لاری
۱۳۸۸/۶/۱۲
19732
آئین آق آش
۱۳۸۸/۵/۳۱
6427
آداب و رسوم ترکمن ها در ماه مبارک رمضان
۱۳۸۸/۵/۲۹
5421
مرثیه خوانی 2
۱۳۸۸/۵/۲۰
3397
آداب و رسوم تولد و نامگذاری فرزند
۱۳۸۸/۵/۱۲
9547
اؤلنگ لر (ترانه های عروسی)
۱۳۸۸/۵/۳
12590
عناصر نمایشی در مراسم ذكر خنجر
۱۳۸۸/۴/۱۴
5911
آئین نوروز در بین تركمن‌ها
۱۳۸۸/۳/۳۱
9089
قونگشی اوقارا
۱۳۸۸/۳/۲۱
3318
نگاهی كوتاه به برخی ترانه های عامیانه و مراسم سنتی
۱۳۸۸/۳/۷
6449
كاركرد رصد خانه ای آلاچیق تركمن
۱۳۸۸/۳/۳
4818
هودی 3
۱۳۸۸/۲/۲۲
4497
جشن لچك
۱۳۸۸/۲/۱۹
3072
هودی 2
۱۳۸۸/۲/۱۴
5220
شب قدر در میان تركمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۳
4660
برخی از سنت ها و آداب و رسوم ترکمن های ترکمنستان
۱۳۸۸/۱/۲۱
6294
مراسم سویت قازان
۱۳۸۸/۱/۱۵
4761
مرثیه خوانی
۱۳۸۷/۱۱/۲۶
3687
قره چهارشنبه
۱۳۸۷/۱۱/۲۵
6092
هودی 1
۱۳۸۷/۱۱/۱
14865
مراسم قوقین
۱۳۸۷/۱۱/۱
2746
یا رمضان
۱۳۸۷/۱۰/۲۱
5673
مراسم مولود خوانی
۱۳۸۷/۱۰/۲۱
3972
مراسم تولد و نامگذاری در گذشته
۱۳۸۷/۱۰/۱۴
3371
مِرد عید (14 شعبان)
۱۳۸۷/۱۰/۸
2943
عید قربان در گذشته
۱۳۸۷/۱۰/۸
4752
گورشمک (کشتی گیری)
۱۳۸۷/۱۰/۵
5290
ذکر خنجر و نحوه ی اجرای آن
۱۳۸۷/۹/۲۲
14486
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۱۸
25031
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۱۸
17877
اُی ، مراحل برپایی و اجزای آن
۱۳۸۷/۹/۱۵
7436
مراسم ازدواج در بین ترکمن ها (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۹
8101
مراسم تولد
۱۳۸۷/۹/۸
4101
مراسم ختنه
۱۳۸۷/۹/۸
4849
مراسم عزا و سوگواری در بین ترکمن ها
۱۳۸۷/۹/۸
9467
آیین آق آش
۱۳۸۷/۸/۱۳
4971
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.