ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
دایره المعارف ترکمن > زبان و ادبیات > امامان در اشعار مختومقلی
امامان در اشعار مختومقلی
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۸/۸/۲ (6219 بار خوانده شده)
امامان در اشعار مختومقلی
برای نشان دادن احترام والای مسلمانان سنی به اهل بیت حضرت رسول (ص) نیازی به بر شمردن شواهد و ادله از كتب حدیث و سخنان بزرگان این مذهب نیست و نگارنده كه خود بر مذهب تسنن است در این مقاله بدون هیچ توضیحی ابتدا تنها به چند نمونة كوچك از احترام تركمنها ـ كه سنی مذهب هستند ـ به امامان اشاره می‌نماید و در ادامه ، با استناد به برخی اشعار مختومقلی فراغی (1169-1112 هجری شمسی) كه سنی‌مذهب است و به بیانی بنیانگذار ادبیات مكتوب تركمنی می‌باشد ، سعی خواهد نمود نگرش ایشان به واقعة كربلا و شهادت امام حسین و یارانش را بیان نماید.

جایگاه امام رضا (ع) در بین تركمن ها
بارگاه حضرت رضا (ع) در شهر مشهد ، همواره شاهد حضور صدها و هزارها مسلمان سنی ‌مذهب و از جمله مردم ترکمن است. از گذشته‌های دور تاکنون، جوانان ترکمن در ترکمن صحرا پس ازعروسی، به امید استحکام پایه‌ های زندگی مشترک، به آستان مقدس امام رضا (ع) متوسل شده و سفر به مشهد و زیارت بارگاه امام رضا (ع) را یکی از سنت ‌های حسنه فرهنگ خود می دانند.

مختومقلی می‌گوید:
دنگ‌ دوشلار یانینده‌ بیر بی‌کمالام‌
عاشقام‌، مجنونام‌، شکسته‌ حالم‌
سینه‌ی‌ خراسان‌ زواری‌ عالم‌
یا امام‌ رضایه‌ باغیشلا بیزنی‌
معنی:
من در بین همسالان خود فردی بی‌کمال هستم
عاشق و مجنون و شکسته‌حالم
ای خدا! به حق زوار عالم که در قلب خراسان است
تو را به حق امام رضا ما را ببخش!

زیارت امام رضا (ع)، نه تنها در بین ترکمنهای سنی ‌مذهب ایران، بلکه در بین ترکمنهای ترکمنستان نیز، سنت پسندیده ‌ای است. ترکمنهای ترکمنستانی بارگاه امام رضا (ع) را به جهت داشتن گنبدی طلایی و به منظور تکریم شخصیت والای ایشان « قیزیل امام » ( یعنی امام طلایی ) می ‌نامند.
هر چند در حال حاضر، ترکمن های ایران برای بیان نام بارگاه امام رضا (ع) واژه امام رضا را به کار می‌برند و یا با گفتن نام مکان (مشهد) و یا گفتن عبارت مشهد جان، بارگاه امام رضا و یا خود امام رضا (ع) را مد نظر قرار می ‌دهند، اما در بین نسل قدیم ترکمنهای ایران و حتی تا همین اواخر نیز نام ایشان با عبارت قیزیل امام به کار برده می‌شد.
عبارت « اون ‌ایکی امام ، دؤرت چهاریار » [دوازده امام و چهار خلیفه که با هم یار و همدم بوده‌اند] برای هر ترکمن عبارتی آشناست. حتی در خطبه‌های نمازجمعه مساجد اهل تسنن نیز امامان جماعت با تکرار این عبارت، از آنها به نیکی یاد کرده و در نعت آنها سخنان زیادی می‌گویند.
مختومقلی در شعرهای زیادی این دو عبارت را به کار برده است که از جمله آنها می توان به این ابیات اشاره کرد :

شعر «حقی‌ اوچین»
اون‌ ایکی‌ امام‌، یدی‌ ولی‌، چلتنلر
خضر- الیاس‌ نبی‌ حقی‌ اوچین‌!
معنی:
به حقِ دوازده امام، هفت ولی و چهل ‌تن
حضرت خضر و الیاس نبی! …

و یا در شعر «شفا بر» (شفا بده)
اون‌ ایکی‌ امام‌، بیری‌- بیریندن‌ سرور
یدی‌ ولی‌، یاران‌ بولوپ‌
معنی:
مدد برای دوازده امام که همه سرور هستید
و ای هفت ولی ؛ به کمک هم ، مرا مدد کنید.

مختومقلی در شعر «گوردوما» از هر چهار خلیفه و بویژه از حضرت علی به نیکی یاد ‌کرده و از ملاقات روحی با آنها سخن گفته است:
چاریاردان‌ حضرت‌ بوبکر، عثمان‌ عمر
حیدر صفدر، علی‌ شیر خدانی‌ گوردوما
معنی:
چهار یاران را که حضرت ابوبکر ، عثمان ، عمر
و شیر خدا حیدر صفدر علی است ، دیدم.

مختومقلی در شعر «قیلدی یارانلار» ضمن یاد از چهار خلیفه، به داستانی اشاره می‌کند که بیانگر سخاوت و جوانمردی حضرت علی (ع) است که البته نگارنده برای جلوگیری از طولانی شدن مبحث، به جای ذکر جزئیات این روایت، تنها به یک بند از آن اکتفا می‌نماید :

چاریارلار حق‌ دیییپ‌ گوزدن‌ یاش‌ اتدی‌
اولار یامانلیقدان‌ اوزون‌ داش‌ اتدی‌
علی‌ بیر ایلده‌ یوق‌ ، یاغشی‌ ایش‌ اتدی‌
غریب‌ مختومقلی‌ آیتدی‌ یارانلار
معنی:
چهار خلیفه با ذکر حق ، اشکها ریختند
و از بدی ها دوری گزیدند
علی کاری بسیار نیکو که بین مردم نادر است ، انجام داد.
که مختومقلیِ غریب آنرا بازگو می‌کند.

مختومقلی در شعری تحت عنوان «دوستلار هی» چهار خلیفه را چهار یار حضرت رسول (ص) دانسته و گفته است :
جمله‌ پیغامبرینگ‌ آدم‌ اولی‌
محمد دیر باریسیندان‌ افضلی‌
ابوبکر، عمر، عثمان‌ و علی‌
اونونگ‌ چاریاری‌ بولدی‌، دوستلار هی‌ حضرت آدم نخستین پیامبر
معنی: و حضرت محمد افضل همه آنهاست
و ایشان چهار یار به نامهای ابوبکر ، عمر ، عثمان و علی داشتند.

درباره ارادتی که مختومقلی فراغی به دوازده امام (ع) دارد، ابیات زیادی می‌توان ذکر کرد اما برای بیان عمق ارادت ایشان به ائمه علیهم‌السلام همین کافی است که بدانیم ، مختومقلی همچون همه معتقدین سنی‌مذهب، چنان ارادتی به دوازده امام دارد که در شعری با عنوان « باغیشلا بیزنی » در هر بیت به ترتیب نام دوازده امام (س) را ذکر کرده و ضمن تکریم آنها، از خداوند می‌خواهد تا به خاطر هر یک از این بزرگان ، از گناه او در گذرد. مطلع و مأخر این قطعه شعر چنین است:
مطلع :
رسول‌ دامادی‌دیر، اوز آرسلانینگ‌دیر
یا امام‌ علیه‌ باغیشلا بیزنی‌
چشم‌ چراغیم‌دیر، نور عینیم‌دیر
یا امام‌ حسنه‌ باغیشلا بیزنی‌
معنی:
داماد رسول و شیر خودت است
خدایا! به حق امام علی ما را ببخشای!
چشم و چراغم و نور دیدگانم است امام حسن؛
خدایا به حق او ما را ببخشای!

مقطع :
مختومقلی‌ آیدار، من‌ خاک‌ پایام‌
امام‌لار یولینده‌ هم‌ جان‌ فدایام‌
کمینه‌ بنده‌ من‌، کلبی‌ - گدایام‌
یا عباس‌ علیه‌ باغیشلا بیزنی
معنی:‌
مختومقلی می‌گوید که خاک پای آنهایم
و در راه امامان جان فدا هستم
بنده‌ای کوچک و سگ آستان درگاه و گدایی هستم
خدایا به حق عباسِ علی ما را ببخشای!

واقعه کربلا در اشعار مختومقلی
مختومقلی در تمامی اشعار خود ده بار مستقیماً از کربلا یاد نموده است. این شاعر گاه مصیبت کشته شدن حسین و یارانش را چنان سنگین و سخت و مظلومانه می‌بیند که زبان شکوه و شکایت به درگاه خداوند متعال می‌گشاید و گاهی نیز به این دنیای فانی شخصیتی استعاری می دهد و به آن می تازد که چرا باعث شهادت امام حسین و یارانش در صحرای کربلا شده است :

حسن‌- حسین‌، عرشی‌ - کرسی‌ گره ‌گیم‌
کربلادا شهید اتدینگ‌ سن‌ دنیا
معنی:
تو ای دنیا! حسن ـ حسین را که از عرش و کرسی (از بین همه چیز) فقط او را می‌خواهم ، در کربلا شهید کردی.
و یا در شعری دیگر از ریخته شدن خون افراد زیادی از امت اسلام در کربلا شکوه می‌کند :
بیرنیچه‌ امت‌لار قانین‌
کربلادا دوکوپ‌ گچدی‌
معنی:
خون چندین امت را
در کربلا به زمین ریخته ‌اند

این شاعر آزاده ، بر این عقیده است که کشته شدگان در کربلا را جز شهید ، نمی ‌توان چیز دیگری نامید و می‌گوید که آیا به غیر از آنها شهید دیگری مگر می‌توان تصور نمود:

هر زاغ‌ و زغن‌دان‌ کبوتر اولماز
هر صحراده‌ یاتان‌ میت‌ بولارمی‌؟
کربلادان‌ غیری‌ شهید بولارمی‌؟
هر ساچین‌ اوسدورن‌ سید بولارمی‌؟
هر تلپک‌ گیین‌دن‌ قلندر اولماز
معنی
هر زاغ و زغنی را نمی توان کبوتر نامید
آیا می توان هر آن کس را که در صحرا آرمیده ، مرده نامید؟
آیا غیر از آنها که در کربلا شهید شده ‌اند ، می‌ توان شهید نامید؟
آیا هر آن کس را که موهایش را بلند کرده ، می ‌توان سید نامید؟
نمی توان هر کس را که کلاه پوشیده ، قلندر نامید.

مختومقلی در شعری ، از دیداری روحانی با حسن و حسین و دشت کربلا سخن گفته است :

کربلا دشتینده‌ جان‌ برگن‌ شهیدلر گیتدی‌لر
هم‌ حسن‌ بیرله‌ حسین‌، کربلانی‌ گوردوما
معنی
من آنها را که در دشت کربلا شهید شدند
و حسن و حسین را و کربلا را دیده‌ام

امام حسین (ع) در اشعار مختومقلی
نام امام حسین 23بیست و سه بار در دیوان مختومقلی فراغی تکرار شده است و این نشان دهنده علاقه و اهمیتی است که این شاعر بزرگ برای ایشان قائل است. مختومقلی حسن و حسین (علیهما السلام) را ماه و پرتو دین و مادرشان فاطمه زهرا (س) را شاه حوریان بهشت می ‌داند:
حسن‌ حسین‌، دینینگ‌ انوری‌، ماهی‌
قانی‌ فاطمه‌ زهرا، حورلرینگ‌ شاهی‌
قدرت‌ بیلن‌ دوران‌ نور الهی‌
شیله‌ معجزات‌لار موندان‌ گچیپ‌دیر
معنی
حسن و حسین ، ماه تابان دین هستند
فاطمه زهرا شاه حوریان بهشت است
اینها انوار الهی هستند که به قدرت خدا به وجود آمده‌ اند .
آری ؛ این معجزات از این دنیا رفته ‌اند.

مختومقلی در یکی از شعرهایش جنگ امام حسین (ع) در کربلا را مبارزه وی در راه اسلام می‌ داند.
بیزینگ‌ بیله‌ همدم‌ بولان‌
اسلام‌ اوچین‌ قیلیچ‌ اوران‌
کربلادا شهید بولان‌
اول‌ حسن‌، حسین‌ قانی‌؟
معنی:
آن حسن و حسین که همدم ما بودند
و به خاطر اسلام شمشیر زده‌اند
و در کربلا شهید شده‌اند ، کجایند؟

مختومقلی چنان جایگاهی برای شخصیت امام حسین قائل است که در شعری شفای دل بیمار و آشوبزده خود را از حسن ، حسین ، علی و دیگر بزرگان و ائمه می‌خواهد :

اون‌ ایکی‌ امام‌، بیری‌- بیریندن‌ سرور
یدی‌ ولی‌، یاران‌ بولوپ‌، مدد بر
مشهد، قارا بابا، یا شیث‌ پیغامبر
حسن‌، حسین‌، شاهمردان‌، شفا بر!
معنی
ای دوازده امام ، ای که یکی از دیگری سرورتر!
ای هفت نفر اولیاء ، همه به یاری هم!
ای مشهد امام رضا ، ای قره‌بابا ، ای حضرت شیث!
ای حسن ، ای ‌حسین و ای شاهمردان ، شفایم ده!

شاعر بزرگ ترکمن در شعری دیگر ، ضمن مذمت دنیا و یادآوری ستمی که شمر و یزید بر امام حسین کرده ‌اند ، از خداوند بخشایشگر خواسته است تا به حق امام حسین گناهانش را ببخشاید:

یالان‌ دنیا کیمه‌ بردی‌ وفانی‌
آخرتدا آنلار سورر صفانی‌
شمر ایله‌ اول‌ یزید بردی‌ جفانی‌
یا امام‌ حسینه‌ باغیشلا بیزنی‌
معنی
این دنیای دروغین به چه کسی وفا کرده؟
خدایا! به حق امام حسین که در آخرت ، در بهشت خواهد بود
به حق حسین که شمر و یزید بر او جفا کردند
ما را ببخش!

مختومقلی علاوه بر تکریم شخصیت والای امام حسین (ع) در همان شعر مشهور « باغیشلا بیزنی » درباره شخصیت فاطمه زهرا (س) دختر والای پیامبر ، همسر حضرت علی و مادر امام حسین (ع) نیز چنین بیتی سروده است:
فاطمه‌ زهرادیر آنینگ‌ انه‌ سی‌
ذاتینده‌ بیر ذره‌ یوقدور گناه ‌سی‌
معنی
مادرش فاطمه زهراست
آنکه ذره ‌ای گناه در ذاتش وجود ندارد.

ابیاتی که در زیر ذکر می شود،‌ بی هیچ توضیحی، نشانگر منزلتی است که شاعر ترکمن به امام حسن و امام حسین (ع) قائل است. بخش هایی از مرثیه‌ای با عنوان « حسن بیرله حسین» که مختومقلی در باره این امامان سروده ، چنین است:
بیر خداییم‌نینگ‌ قولی‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین‌
مصطفی‌نینگ‌ بلبلی‌ دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین‌
باغ‌ رضوانینگ‌ گلی‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین‌
اول‌ علی‌نینگ‌ ایکی‌ اوغلی‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین‌
ایکی‌ دنیانینگ‌ گلی‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین‌
معنی
بندگان خدای واحدند ، آن حسن و حسین
بلبل مصطفی هستند ، آن حسن و حسین
گل باغ رضوانند ، آن حسن و حسین
دو پسر علی هستند ، آن حسن و حسین
گل های دو جهانند ، آن حسن و حسین

اول‌ حسن‌ بیر حسین‌ بیلسنگ‌ ایدی‌لر شاهسوار
اگنی‌گه‌ قالقان‌ سالیپ‌، الی‌گه‌ آلدی‌ ذوالفقار
ایکی‌ دنیانینگ‌ گلی‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین
معنی
آن حسن و حسین شهسوارانی بودند
حسین بود که سپر پوشید و ذوالفقار به دست گرفت
حسن و حسین گلهای دو جهان هستند

شمر معلون‌ پلید کسدی‌ حسینینگ‌ باشینی‌
تانگلا محشرده‌ گورر سیز (اول‌) فاطمه‌ گوز یاشینی‌
هم‌ یتیم‌ قیلدی‌ اوغول‌ - قیز هم‌ ینه‌ قارداشینی‌
هم‌ قارینداش‌ اوروغ‌ هم‌ ینه‌ (هم‌) یولداشینی
ایکی‌ دنیانینگ‌ گلی ‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین‌
معنی
شمر ملعون و پلید ،
در روز محشر اشک فاطمه را خواهید دید که جاری است
چونکه یتیم ماند از پسران و دختران و از داشتن برادر
و محروم شد از داشتن خویشان و نزدیکان و هم از همسرش.
گل های دو جهانند ، آن حسن و حسین

اول‌ حسین‌ گیردی‌ اوروش‌غا بیر خدانی‌ یاد ادیپ‌
هم‌ علی‌ اصغر اشیتیپ‌، نالا و فریاد ادیپ‌
شمر ملعون‌ کسدی‌ باشین‌ ظلم‌نی‌ بسیار ادیپ‌
اهلی‌ عالم‌ ییغلاشا دیر بیر خدانی‌ یاد ادیپ‌
ایکی‌ دنیانینگ‌ گلی‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌ حسین
معنی
آن حسین با یاد خدای واحد ، به صحنه نبرد وارد شد
علی اصغر شنید و ناله و فریاد کرد
شمر ملعون ظلم بسیار نمود و سر از بدنش جدا کرد
تمام عالم ، خدای را یاد کرده و گریستند
گل های دو جهانند ، آن حسن و حسین

گر علی‌ بولسا ایدی‌، آندا برردی‌ دادینی‌
اول‌ پلیدلر قیلماغای‌ اردی‌ اوروش‌نینگ‌ دادینی‌
شیر دک‌ تارتار، اشیتگیل‌ بندانینگ‌ فریادینی‌
آدینگیز بو دنیاده‌ بو سیرلارینگ‌ بنیادینی‌
ایکی‌ دنیانینگ‌ گلی‌دیر اول‌ حسن‌ بیرله‌
معنی
حسین‌ اگر علی می‌بود ، دادش را می‌ستاند
آن پلیدها فریاد جنگ سر می ‌دادند و داد و فریاد می‌کردند
آیا فریاد حسین را می شنوی که همچون شیری می‌غرد
بنیان اسرار این دنیا با نام آنها مرتبط است
گل های دو جهانند ، آن حسن و حسین

چهره پلید یزید در شعر مختومقلی
ترکمنها زشت ‌ترین و قبیح ‌ترین ناسزایی که به زبان می‌آورند، عبارت شمر و یزید است. این دو عبارت در بین ترکمنها با زشتی، پلشتی، دغلکاری و هر آنچه منفی است، مترادف می‌باشد. کسی نیست که ترکمن باشد و با شنیدن این عبارات به عنوان ناسزا چهره در هم نکشد و خشمگین نشود. به راستی این در بطن فرهنگ و عقیده ترکمنها ریشه دوانده است.
مختومقلی یزید را فردی می داند که دین را انکار نمود و در شعری، در لزوم وفای به عهد، به شکلی شاعرانه، آنرا که وفای به عهد نکند، بدتر از یزیدی می‌داند که منکر دین شد :

هر کیم‌ تاپیلماسا آیدان‌ سوزوندن‌
دینه‌ منکر بولان‌ یزید یاغشی‌ دیر
معنی
هر کس که وفای به عهد نکند
یزید که منکر دین شد ، از او بهتر است

به عبارتی می ‌توان چنین گفت که شاعر برای نشان دادن درجه قباحت و زشتیِ وفا نکردن به عهد و پیمان ، به نماد زشت ‌ترین و کریه ‌ترین انسانها که یزید باشد اشاره نموده و گفته است آن که وفای به عهد نکند از یزید هم بدتر است.
مختومقلی در شعری دیگر، با کنایه ‌ای بسیار شاعرانه، یزید را در معنای کناییِ فردی بسیار فرصت طلب به کار می ‌برد که اساس کارش بر سودجویی و منفعت طلبی است :

منکرلرجم‌ بولوپ‌ ییقدی‌ کعبه ‌نی‌
یزید گیتدی‌ آغاچلارین‌ ساتماغا
معنی
منکرها جمع شدند و کعبه را ویران کردند
و یزید رفت تا چوب‌های آن را بفروشد

و بالاخره در شعری دیگر ، شاعر ترکمن لعنت بر یزید می‌فرستد و در مشاعره با شاعری دیگر چنین می پرسد :

مختومقلی‌ حقه‌ قول‌، رسول‌ - امت‌
مومنه‌ شکر ادیپ‌، یزیده‌ لعنت‌
پیغامبر سروری‌ رسول‌ محمد
محمد هاچان‌ معراجه‌ گیدیپ‌دیر
معنی:
مختومقلی بنده حق ، رسول و امت است
شکر بر مؤمن و لعنت بر یزید.
آیا می‌دانی سرور پیامبران حضرت محمد
چه زمانی عروج نمود؟


نویسنده: یوسف قوجق

منابع
1- دیوان كامل مختومقلی فراغی/به كوشش مراد دوردی قاضی؛ تصحیح و ویرایش محمود عطاگزلی. مشهد: گل‌نشر، 1382 (چاپ دوم)
2- دیوان مختومقلی (چاپ عشق آباد) ؛ سه جلد ؛ سال انتشار 1997

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
شوٚکۆر باغشئ
۱۳۹۴/۴/۱
1430
آجايئپلئق لارئنگ دۆری
۱۳۹۴/۳/۲۶
1197
موُنجۉق آتدئ لار
۱۳۹۴/۳/۷
1225
ائرئم ائنانچ لار - موُنجۉق آتدئ لار - ماتال لار
۱۳۹۴/۳/۷
1149
تۆرکمن خالق ناقئل لارئ / ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۴/۲/۲۶
2257
گونه های مختلف ادبیات شفاهی مردم ترکمن
۱۳۹۱/۶/۱۲
4989
بررسی جایگاه اسب در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۰/۱۱/۱
4980
سونگقئ تورکمن دیلی- صوفی راد
۱۳۹۰/۳/۲۲
5222
خویشاوندی در زبان ترکمن
۱۳۹۰/۱/۱۰
12258
اشعار الحاقی به مختومقلی
۱۳۸۹/۹/۲۲
6394
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 4
۱۳۸۹/۷/۱۰
4734
اسم انگشت های دست در زبان ترکمنی
۱۳۸۹/۷/۵
7588
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
۱۳۸۹/۷/۱
4398
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 2
۱۳۸۹/۶/۲۳
2876
آدینگ نأمه؟ ( نام تو چیست؟) 1
۱۳۸۹/۶/۷
9658
افسانه ها و باورداشت ها در بین ترکمنها
۱۳۸۹/۵/۲۷
3785
آلقیشلر و دیلگیلر
۱۳۸۹/۵/۱۴
2198
یانگیلتماچ لار
۱۳۸۹/۵/۶
1993
یوماق لار (کنایه ها و تشبیهات)
۱۳۸۹/۵/۵
4235
ضرب المثل های مربوط به کار (2)
۱۳۸۹/۱/۹
3471
اتحاد در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۸۹/۱/۱
9697
معانی برخی از اسامی دختران ترکمن
۱۳۸۸/۱۲/۱۴
13320
عشق به اهل بیت رسول خدا (ص) در اشعار مخدومقلی
۱۳۸۸/۹/۱
6196
ماتال لار 3
۱۳۸۸/۹/۱
2864
كمینه؛ شاعر و هجونویس تركمن
۱۳۸۸/۸/۱۸
2633
مفهوم مرگ و زندگی از دیدگاه مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۶
3512
چیستان های مربوط به آلات موسیقی
۱۳۸۸/۸/۱۴
3436
سخنان برخی از بزرگان در باره ی مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۴
5044
چیستان ها‌ (ماتال لار)
۱۳۸۸/۸/۶
6689
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
۱۳۸۸/۸/۶
4476
امامان در اشعار مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۲
6220
ضرب المثل های مربوط به کار
۱۳۸۸/۷/۱۰
6070
ضرب المثل های مربوط به یول (راه)
۱۳۸۸/۷/۵
2535
اعداد ترکمنی
۱۳۸۸/۶/۲۲
5642
حماسه قورقوت آتا
۱۳۸۸/۶/۲۰
2950
ضرب المثل درباره آب
۱۳۸۸/۶/۳
6587
ضرب المثل درباره زنان
۱۳۸۸/۵/۲۱
5474
ضرب المثل درباره اسب
۱۳۸۸/۵/۲۰
8687
اصطلاحات‌ رایج‌ در محاورات‌ تركمنی‌‌
۱۳۸۸/۴/۱۵
9761
خانواده زبانی اورال – آلتای
۱۳۸۸/۴/۱۰
4405
معانی آراز و اوراز در زبان ترکمنی
۱۳۸۸/۳/۱۴
25138
طرف لارینگ آنگلادیلشی (جهت ها و سمت ها)
۱۳۸۸/۳/۶
2015
الفبای لاتین تركمنی
۱۳۸۸/۲/۲۶
7342
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
۱۳۸۸/۲/۲۳
3288
آتالار نقلی
۱۳۸۸/۲/۱۷
3784
اسطوره ترکمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۰
4371
ترانه های فولکور
۱۳۸۸/۱/۵
4518
ماتال
۱۳۸۷/۱۲/۱۱
4895
آتالارنقلی 2
۱۳۸۷/۱۱/۲۰
2772
آتالار نقلی (ضرب المثل)
۱۳۸۷/۹/۳۰
20685
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت چهارم)
۱۳۸۷/۹/۷
3128
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۷
4703
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۷
2635
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۳
4147
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

دانلود آهنگ ترکمنی

سایت مرجع دانلود آهنگ ترکمنی


www.TurkmenSong.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.