ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
دایره المعارف ترکمن > زبان و ادبیات > ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۸/۸/۶ (4475 بار خوانده شده)
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا بخشی از کتاب «پژوهش هایی در ادبیات ترکمن» به نوشته اراز محمد سارلی است وی در این بخش می نویسد:
«به طور کلی دوره حکومت پهلوی دوم نه از لحاظ مفاهیم ادبی پربار بوده و نه از جهت کمیت آثار ادبی ترکمن اقناع کننده است. در ترکمن صحرا نه نشریه ای وجود داشت تا نویسنده و شاعر افکار و احساسات خود را بروز دهد و نه امید پیوستن به حلقه جراید کشور که در تهران تمرکز یافته بود، موجد تحرک و گرایش علاقمندان به شعر و ادب ترکمن می شد. چرا که در این دوره هیچ مرکز فرهنگی ـ هنری و یا انجمن ها و محافل ادبی نتوانست اعلان موجودیت نماید.»
به نظر سارلی ادبیات ترکمن در ترکمن صحرا را می توان به سه دوره تقسیم نمود. دوره اول تا کودتای 28 مرداد 1332 ادامه داشته و به نظر وی: «در ترکمن صحرا مهمترین مسایلی که در آثار ادبی آن زمان مطرح بوده است به مسایلی هم چون اشغال نظامی شوروی، رهایی از ظلم و بیداد رضاخان، فعالیت های حزبی در ترکمن صحرا اختصاص یافته است. از شاعران معروف این زمان «ولی سلاقی» است او یک شاعر انتقادی به تمام معنی است. مضامین اشعار او در هجو مبانی سیاسی فرهنگی رضاخان است و در اشعار خود لبه تیز حملات خود را به مباشرین و عوامل محلی حکومت رضا خان قرار داده و به کلاه پهلوی و کشف حجاب و ییگاری و ظلم و ستم های کدخدایان و غیره پرداخته لست. او ماجرای رضا خان و اشغال نظامی ایران را این در شعر «اوادان» طور ذکر کرده است.

آسمان ده بالون قره لر ( در آسمان هواپیما ظاهر شده است)
باقما ارنگم سارالر (نگاهش کنم رنگ در رخسارم نمی ماند)
بوش قالدی سرباز خانه لر(سرباز خانه ها خالی شده)
خوش گلدنگ بالون اودان (خوش آمدی هواپیمای زیبا)
بالون آسمان دا دور ایلار ) در اسمان هواپیما پرواز می کند)
اورس ایرانه زور ایلار (روسیه به ایران زور می گوید)
آلمن گلسه برتور ایلار (اگر آلمان بیاید کاری خواهد کرد)
بالون جان جاینگ اودان ( هواپیما خانه ات زیبا ست)
آسمانده قاناتن آچدی (در آسمان بالش را گشود)
بزی قویدی گوزی یاشدان(ما را از اشک چشمان بازداشت)
ارضا شاه تختندن قاشدی (رضا شاه از تخت پادشاهی فرار کرد)
بالون جان جاینگ اودان (هواپیما خانه ات زیبا ست)
بدین ترتیب شاعر نکته سنج نشان می دهد که از اوضاع بوجود آمده چندان راضی نیست لیکن بلافاصله زورگویی قوای بیگانه (روس) را یادآور می شود تا عدم ملازمه آزادی در ایران با دخالت نظامی بیگانگان را نشان دهد.

محمد شاعر( 1338 ـ 1268 شمسی ) نیز دستکمی از ولی شاعر ندارد. او به استبداد رضا شاه و مضامینی که در سروده های ولی شاعر مذکور آمد پرداخته است. تغییر لباس، کشف حجاب، تعطیل کردن مدارس دینی، بیگاری، فقر، درماندگی و عدالت اجتماعی تم اصلی اشعار او را تشکیل می دهد. او که در دوره خلاء قدرات ایران شعر می گفت آزادانه به انتقاد از وکلای منطقه در شورای ملی وقت می پردازد. کسانی که به مسئولیت خود در برداشتن بار سنگین فقر و محرومیت ار چهره منطقه اقدامی نمی کردند.
وکیل ولجاق دییب تهرانا باریب (به عنوان وکیل به تهران رفته )
مواجبنی اییب یاتننی بیلر (مواجب می گیرد و خوش می گذراند)
گیدن قایدیب کلمز هیچ بیر اوریلمز ( او رفته دیگر بر نمی گردد)
حساب دفترنی گورنده بیلر (دفتر حساب و کتاب او ببینی رسوا خواهد شد)

در ادبیات فوق مشاهده می شود که وضعیت نابسامان اقتصادی- اجتماعی ترکمن صحرا در اندیشه و افکار شاعر تأثیر زیادی برجای گذاشته است. به همین حهت شاعر با یادآوری ایام وفور نعمت، آرزوی توفیق عدالت اجتماعی را در ادبیات خود جای می دهد. از شاعران این دوره می توان از ملا حسن نام برد که در وصف شیخی خان اشعار زیبایی دارد. عمر اشعاری که در نتیجه حدوث کوران های سیاسی سروده می شد به مقتضای اوضاع و احوال مرکز کوتاه و مقطعی بود.

دوره اول ادبیات ترکمن
دوره اول ادبیات ترکمن با سپری شدن اوضاع متشنج و پرفراز و نشیب در حالی که متضمن آثاری در زمینه های ادبیات سیاسی بود، به پایان می رسد.

دوره دوم ادبیات ترکمن
سارلی در مورد دوره دوم که با اتدار نظامی شاه و غصب زمین توسط هیأت حاکمه وقت شروع شده می نویسد: استبداد پهلوی باعث می شود که شاعران ترکمن صحرا در سروده هایشان جانب احتیاط را از دست ندهند و به زبن کنایه، استعاره و اشاره رو آورند تا در لابلای آن بخشی ایده آل ها و آرمان های خود را گنجانیده باشند.
به طور کلی می توان گفت ترکمن ها با الهام از فرهنگ و فولکلور دیرینه خویش که درغالب لالایی، هودی، سرودهای مراسم و مواعید توسط گروه های خواننده (باغشی) و غیره اجرا می شد به حیات فرهنگی خود قوام بخشیده اند.
مضامین این سروده ها در زبان چوپان ترکمن می توانست پرده از حال و هوای چاروانشینان دشت و صحرای ترکمن طبیعت و اوضاع احوال عشیرتی ترکمن ها و غیره باشد.
لیکن در این سروده های عامیانه بروز یک پدیده غیر منتظره جلب توجه می نماید، پدیده ای که در وانفسای حیات ادبی ترکمن ها روح جدیدی در پیکر مأیوس و خسته ادبیات ترکمنی می دمد. به طور اتفاقی شخصی علم می کند و زمزمه هایی را در محافل و مجالس عروسی الهام می دهد و سپس در بین اقشار مردم به طور وسیعی شیوع می یابد:
گوگ اشگی دونگز وردی پلانی
آیلا نایلی دشت حلقه نی قلانی
بریب آیدینگ مخمد علانی
شوده گلسه قانگ آلار گوگ اشگ
توی بولانده یوککلا نیاردی ساچاقدان
قرنی گینگ دی هی دویمزدی پاچاقدان
غایب ماندارگلجگ توتلی کوچکدان
شوده گلسه قانگ آلار گوگ اشگ

منظومه طنز «گوگ اشگ/ الاغ آبی» از نوادر ادبی ترکمن صحرا است. شعر ترکمن صراحت بیان دارد و پیوسته از طفره رفتن احراز جسته است. شاعرانی مانند کاتبی، مأتأجی و حتی مسکین قلیچ در سوگنامه واقعه گؤگ تپه که طی آن ترکمن ها با ایمان در سال 1881 م. توسط روس های اشغال گر قتل و عام شدند علیرغم استیلای روس ها بر مناطق تحت سکونتشان به شرح جنایت روس ها پرداخته اند. لیکن خدای بردی سراینده «گوگ اشگ» با استفاده از ایما و اشاره نشان داده است که دوره پهلوی دوم برای بیان افکار و عقاید نامناسب و مخاطره آمیز است و مظلومیت یک الاغ بارکش دستاویزی است برای بیان حق کشی ها و مظلومیت مردم خود.

تا کنون که حدود 60 الی 70 بیت از اشعار طنزآلود گوگ اشگ جمع آوری گشته است دربر گرفتن پیام روشن و زبان گزنده زیر سئوال بردن ارزش های حاکم آن زمان از مشخصات بارز منظومه به شمار می رود. ماجرا با مرگ الاغی آغاز می شود که برای هیزم کشی به جنگ برده می شد که ناگهان با حمله خوک از پای در می آید، بدین گونه خدای بردی سوگنامه طنز آلود خود را می سراید.
او با نام بردن تک تک رؤسای قبایل گوگلان، یموت، جعفربای، آتابای، بزرگان اوبه ها، ترکمن ها را برای گرفتن انتقام خون الاغ مظلوم دعوت می کند. تا با دست آویز قرار دادن مرگ الاغ مظلوم احساسات قبایل تحریک گشه دور الاغ جمع گردند بدین وسیله داد مظلوم ستانند و بر ظالم بتازند.
در عصر پهلوی این کم پیامی نیست که شاعری پیام مبارزه با ظلم و مظلوم کشی را در گوش تک تک سران ایلات نجوا کند. شاید این منظومه جدی ترین پیام یک شاعر در دوره دوم به شمار آید. در اینجا سخن از یک پدیده جالب فرهنگی در ترکمن صحرا به میان می آوریم: برپایی مراسم اعیاد بویژه عید نوروز و مواعید و مناسبت های رژیم شاه، شاعران را از هر نقطه ترکمن صحرا به رادیو گرگان می کشانید و به همراه آنان خوانندگان و نوازندگان در بزم و شادی شان مشارکت می جستند، آنوقت اشعار توصیفی مدیحه سرایی در باب طبیعت، بهار، گل و بلبل، عشق و عاشقی سرانجام تمجید از آن چه که به اتقلاب سفید موسوم بود و اصول آن و در توجیه سیاست های رژیم حاکم به طور مکرر پخش می شد. اگر چه رادیو بخش ترکمنی گرگان اساسا در راستای توجیه سیاست های شاه قرار داشت لیکن نباید تأثیر جانبی آن را از نظر دور داشت. رفته رفته رادیو گرگان محفلی شد جهت تشکل شبه روشنفکران و تحصیل کرده های ترکمن و هم چنین عامه فرهنگ دوستان ترکمن صحرا.
کسانی که در این برنامه همکاری مستمری داشتند از جمله نوربردی جرجانی، عبدالطیف گلی، آننا قربان بهی، آننا قربان قلیچ طاغانی، قلیچی و... در زمره اولین افرادی بشمار می روند که نثر ترکمن های ایران را جدا از نثر ترکمنستان بکار بردند. بدون این که خود دوره آموزش کلاسیک زبان و ادبیات ترکمنی را سپری کرده باشند و این نکته که آنان تا چه میزانی توانسته باشند به اصول ادبی زبان ترکمنی پایبند باشند شاید در آتیه نیز بحث برانگیز باشد.
از چکامه سرایان معروف این زمان نوربردی جرجانی و طاغن قلییچ حجایی (که دیوان شعر او منتشر گردید)، اراز محمد شاعری با تخلص «آرام» است. او دو مجموعه اشعار به زبان ترکمنی چاپ کرده است. گفته می شود که او با احمد شاملو حشر و نشر هایی داشته است. بنابراین طبیعی است که انتظار برود از اندیشه و افکار او متأثر باشد و چه بسا که در یکی از همین مجالس شاملو به فکر سرودن شعری در باره ترکمن ها با نام «از زخم قلب آبایی» افتاده باشد. به نظر می رسد که او در نتیجه تضییقات سیاسی دهه سی سمبل نسل سرخورده و مأیوس ترکمن در رژیم شاه بشمار آید. او مدتی سر در گریبان تفکر می برد «نه قلبم را آرامی است، نه جانم را جانانی است، از حاصل عمرم هرچه دارم فقط غم است و غم.» آنگاه درمانده و نومید از تحقق اهداف آرمان های اجتماعی و فرهنگی، خود را به بی خیالی و یا بهتر بگوییم تغافل و تجاهل می زند و تخلص آرام را در حالی بر می گزیند که در چند قدمی او امواج تند و پر تلاطم دریای خزر الهام بخش هر خفته ای برای مبارزه با نظام ستم شاهی بود.

دوره سوم ادبیات ترکمن
به نوشته سارلی دوره سوم در اواخر دهه چهل و سال های نخستین دهه پنجاه آغاز می شود. وی در مورد این دوره می نویسد:
ستار سوقی (متولد 1325) از جمله شاعرانی است که در دهه پنجاه اشعار او مفاهیم قابل تعمقی را در برگرفت. او سرشار از خلاقیت و ذوق شاعری بود و در اشعارش مضامین عشق و عاشقی، وطن، پدر و مادر، انسانیت، طبیعت به وفور مورد توجه بوده است. در آن زمان او نتوانست اشعار خود را به چاپ برساند. با بررسی در آثار ستار سوقی می توان دریافت که این شاعر در دهه پنجاه در سروده های خود از فراغی و سایر مشاهیر ادبیات کلاسیک ترکمن بهره گرفته سپس با در آمیختن با سبک جدید که در اشعار شاعرانی چون کریم قربان نفس تجلی یافته بود، به قابلیت مطلوبی در این حوزه دست یافت. او در اشعار آق مایانگ کوشکی (1350) جرن غیز و دوقماچی غیز (1353)، حاسرات، ایرالیق مقام داغلار (1356) چهره ای بسیار جدی و متعهد به اهداف و آرمان های مردمی را به نمایش گذاشته است. این جنبه از اشعار وی تعمق برانگیز است که او از فدا کردن محتوی برای دستیابی به فرم و قالب موزون احتراز جسته است. اشعار اولیه او کاشف از این واقعیت است که شاعر با انتخاب هدفی بلند بزرگترین مظاهر جهان هستی، خورشید و کوه های سربه فلک کشیده و قله ها را به شهادت می خواند که چرا ابرهای قله های بلند هیچگاه بر ملت تشنه باران رحمت نمی بارد. در شب های تیره و تار در کلبه ها سوسوی چراغی دیده نمی شود. آق مایه به دنبال خانه بخت خود است. اما ره به جایی نمی برد. هم چنان که ساوچی شاعر نیز آواره و سرگردان به دنبال گمشده ای است. لیکن مه سیاه مانع از دیدن راه است. (از شعر آق مایانگ کوشکی)

قربان گلدی آهونبر(متولد 1325) از جمله کسانی است که در تکه محله گنبدکاوس با سرودن اولین شعر خود به نام «نوزدهمین بهار زندگیم» به شهرت رسید.
او در سال 1347 به عنوان آموزگار روستاهای آق قالا به دایر کردن کتابخانه پرداخته است. شعر «حالی چی گؤزل» او مقبولیت ویژه ای در محافل فرهنگی اقشار متوسط جامعه ترکمن پیدا کرد. «من دختر قالی بافم، از ازل قالی بافی به پیشانی من نوشته شده، می بافم هیهات هیهات بازارها کساد است و ... ».
او حدود دویست شعر دارد و 20 شعر او به آهنگ درامده که در مجموعه شعر او به نام «غیسغه جیق بهار/ بهار کوته» جمع گشته است.
در اوایل دهه 50 شاعر دیگری به نام احمد سارلی به شهرت رسید. از ویژگی های کار او سرودن اشعار از زبان حیوانات می باشد. گویا او برای بیان مقاصد خود این زبان را انتخاب کرده بود همانند دیوان شوقی «در ادبیات معاصر عرب» تا مبارزه نا گفته ظلم و ستم بر علیه انسان را بازگو نماید.
بخش هایی چون «شغال شیردونر/ وقتی که شغال خود را شیر می نماید» از این زمره است. علاوه بر دیوان اشعار او کتابی را در سال 1352 با نام «خشم تویلی خان» منتشر کرد، به نظر می رسد نویسنده ایده آل خود را در قالب شخصیت تویلی خان مطرح نموده است.تویلی خان قهرمانی است که برای نبرد با بی عدالتی و آداب و رسوم فئودالی قد علم کرده است. احمد سارلی جهت ترسیم فضای حکومت پهلوی چنین سروده است:
اللی یل قوراق آسمانگ رنگی (50 سال رنگ آسمان)
امردی بولیت دی دومان دی دومان (مه آلود بود و ابری و دود اندود)
هر نه تلاشیادری اول گونگ اوزی (و آن خورشید هر چه تلاش می کرد)
اما چپقماق لیقی گمان دی گمان (اما طلوعش غیرممکن می نمود)

جریان دیگزی که در ترکمن صحرا سرو صدای زیادی بر سر آن بپا شد، مشاعرات مشاجره آمیز دو شخصیت نه چندان متضاد از لحاظ فکری است. لاکن اختلاف ظریف آنان منجر به دسته بندی طبقات مختلف مردم گردید. یکی از این دو، ملا حبیب الله سبحانی (متولد 1301) است. او از قزیل گل چشمه ترکمنستان به علت مبارزات دینی پدر و دایی اش محمد نفس آخوند به ایران آمد و به تحصیلات حوزوی پرداخت. اشعار او که عامه پسند بود به این موضوعات اختصاص یافته است: حق و حقیقت، وطن، فقیران و بینوایان، آموزش و تعلیم سواد. کاملا پیداست که نامبرده در اشعارش از شاعر بزرگ مختوم قلی فراغی الهام گرفته است.
اما نفر دوم توکلی بود. او در این سال ها مدعی گردید که در خواب به او از عالم غیب الهام شده و به او جام شراب تعارف کردند، لیکن او ننوشید از آن پس قدرت فوق العاده ای در خود احساس کرد تا به زبان شعر افکار و عقاید دینی خود را بروز دهد. در حالی که اشعار او طرفداران زیادی در بین مردم عامه پیدا کرده بود، ملا حبیب سبخانی در رد ادعای او شعر می گفت. به نظر می رسد که مشاعرات جنجال برانگیز این دو در تحلیل ادبیات دهه پنجاه ترکمن صحرا رای خود جایگاهی خواهد داشت.

یادآوری این نکته اهمیت فراوان دارد که پژوهنده جهت انجام تحقیقات خود پیرامون فرم و محتوای ادبیات ترکمن ها در دوره پهلوی، دچار مشکلات زیاد است چرا که اکثر آثار در آن زمان مرحله چاپ و انتشار را طی نکرد و با گذشت زمان از دسترس دور گردید.
به عنوان مثال شخصیت های دینی مثل مجید آخوند چوگان، عبدالجلیل آخوند جعفربای، و یا برازنده قوجق، اراز محمد صحنه و غیره هرکدام در آن دوره اشعاری با مضامین اسلامی و غیره سروده اند، لیکن اغلب آنان بر مردم نامکشوف مانده است.
در نثر این دوره با صرف نظر از کتاب هایی که آخوند طلایی منتشر می کرد و منحصرا به چاپ مجدد کتب حوزوی و دینی مانند رونق الاسلام، ثبات العاجزین و غیره اختصاص یافته بود، از چند نفر می توان نام برداز جمله عبدالغفور آخوند آهنگری که نقید به نثر قدیمی ترکمن بود و به طور قطع در ترکمن صحرا هیچکس به اندازه او در نگارش نثر کوشش نکرده است. او چندین کتاب در خصوص احکام شریعت به زبان ترکمنی منتشرکرده است.
سپس مراد دردی قاضی به عنوان ناشر کتب ترکمنی در نثر معاصر سهیم است و از او به عنوان کسی که نثر ترکمنی منسجمی دارد یاد می شود. چند اثر مرحوم عبدالجلیل آخوند جعفربای نیز نثر خاص خود را دارد و مقایسه آن ها با نثر عبدالغفور آهنگری نشان دهنده تشابه بسیار دو نثر از لحاظ سبک و رعایت اصول دستوری می باشد.

البته نثر عبدالجلیل آخوند به لهجه مرسوم و متعارف ترکمن های ایران نزدیکتر می باشد. گذشته از این ها، نثری که نویسندگان برنامه ترکمنی رادیو گرگان بکار می برند، جای بحث بسیار دارد چرا که آنان مقید به زبان محاوره ای عامه مردم ترکمن صحرا بودند و معلوم نبود اصول فنی و نکات دستوری زبان ادبی ترکمن تا چه میزان مورد عنایت تهیه کنندگان برنامه های ترکمنی بوده باشد، بعلاوه اعمال سلیقه در گویش و لهجه خاص یک طایفه مسئله علی حده ای بوده است که مشکل غامض و حل ناشده ای جهت ارائه یک گویش واحد که دربرگیرنده لهجه همه طوایف باشد بشمار می رود.

منابع و مآخد
1ـ اطلاعات محلی از طریق مصاحبه ا افراد مطلع.
2 ـ آهنگری، عبدالغفور، طهارت و نمازینگ دستورلاری، انتشارات قابوس 1354.
3 ـ بیگدلی «ترکمن های ایران». تهران 1372.
4 ـ سارلی، احمد «خشم تویلی خان»، هران 1372 .
5 ـ سارلی، اراز محمد «تأثیر فاجعه گوگ تپه در ادبیات ترکمن»، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 1374.
6 ـ سارلی، اراز محمد، «تاریخ ترکمنستان» انتشارات وزارت امور خارجه، جلد1، تهران 1373.
7 ـ سارلی، ارازمحمد «ترکمن و ادبیات رضا خانگ زمانیندا»، مجله یول، تهران 1373.
8 ـ سوقی، ستار «ساوچی»، (دیوان اشعار)، بهار 1371.
9 ـ شاعری، ارازمحمد، (دیوان اشعار)، انتشارات قابوس 1359.
10 ـ عادل، حلیم بردی، «ترکمن سایلاب ساچیلان انقلابی شعرلاری» (بی نا بی تا).
11 ـ دکتر عسکری خانقاه، دکتر کمالی «ایرانیان ترکمن» تهران 1375.
12 ـ قاضی، مراددردی، «مرد شاعر و محمد شاعر»، انتشارات قابوس 1359.
13 ـ لوگاشوا، بی بی رابعه «ترکمن های ایران» نشر شباهنگ، تهران 1358.

برگرفته از سایت ترکمن صحرا مدیا

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
شوٚکۆر باغشئ
۱۳۹۴/۴/۱
1430
آجايئپلئق لارئنگ دۆری
۱۳۹۴/۳/۲۶
1197
موُنجۉق آتدئ لار
۱۳۹۴/۳/۷
1225
ائرئم ائنانچ لار - موُنجۉق آتدئ لار - ماتال لار
۱۳۹۴/۳/۷
1149
تۆرکمن خالق ناقئل لارئ / ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۴/۲/۲۶
2257
گونه های مختلف ادبیات شفاهی مردم ترکمن
۱۳۹۱/۶/۱۲
4989
بررسی جایگاه اسب در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۰/۱۱/۱
4980
سونگقئ تورکمن دیلی- صوفی راد
۱۳۹۰/۳/۲۲
5222
خویشاوندی در زبان ترکمن
۱۳۹۰/۱/۱۰
12258
اشعار الحاقی به مختومقلی
۱۳۸۹/۹/۲۲
6394
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 4
۱۳۸۹/۷/۱۰
4734
اسم انگشت های دست در زبان ترکمنی
۱۳۸۹/۷/۵
7588
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
۱۳۸۹/۷/۱
4398
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 2
۱۳۸۹/۶/۲۳
2876
آدینگ نأمه؟ ( نام تو چیست؟) 1
۱۳۸۹/۶/۷
9658
افسانه ها و باورداشت ها در بین ترکمنها
۱۳۸۹/۵/۲۷
3784
آلقیشلر و دیلگیلر
۱۳۸۹/۵/۱۴
2197
یانگیلتماچ لار
۱۳۸۹/۵/۶
1993
یوماق لار (کنایه ها و تشبیهات)
۱۳۸۹/۵/۵
4235
ضرب المثل های مربوط به کار (2)
۱۳۸۹/۱/۹
3471
اتحاد در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۸۹/۱/۱
9696
معانی برخی از اسامی دختران ترکمن
۱۳۸۸/۱۲/۱۴
13320
عشق به اهل بیت رسول خدا (ص) در اشعار مخدومقلی
۱۳۸۸/۹/۱
6196
ماتال لار 3
۱۳۸۸/۹/۱
2863
كمینه؛ شاعر و هجونویس تركمن
۱۳۸۸/۸/۱۸
2632
مفهوم مرگ و زندگی از دیدگاه مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۶
3512
چیستان های مربوط به آلات موسیقی
۱۳۸۸/۸/۱۴
3436
سخنان برخی از بزرگان در باره ی مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۴
5043
چیستان ها‌ (ماتال لار)
۱۳۸۸/۸/۶
6689
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
۱۳۸۸/۸/۶
4476
امامان در اشعار مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۲
6219
ضرب المثل های مربوط به کار
۱۳۸۸/۷/۱۰
6070
ضرب المثل های مربوط به یول (راه)
۱۳۸۸/۷/۵
2535
اعداد ترکمنی
۱۳۸۸/۶/۲۲
5641
حماسه قورقوت آتا
۱۳۸۸/۶/۲۰
2950
ضرب المثل درباره آب
۱۳۸۸/۶/۳
6587
ضرب المثل درباره زنان
۱۳۸۸/۵/۲۱
5473
ضرب المثل درباره اسب
۱۳۸۸/۵/۲۰
8687
اصطلاحات‌ رایج‌ در محاورات‌ تركمنی‌‌
۱۳۸۸/۴/۱۵
9761
خانواده زبانی اورال – آلتای
۱۳۸۸/۴/۱۰
4405
معانی آراز و اوراز در زبان ترکمنی
۱۳۸۸/۳/۱۴
25136
طرف لارینگ آنگلادیلشی (جهت ها و سمت ها)
۱۳۸۸/۳/۶
2015
الفبای لاتین تركمنی
۱۳۸۸/۲/۲۶
7342
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
۱۳۸۸/۲/۲۳
3287
آتالار نقلی
۱۳۸۸/۲/۱۷
3783
اسطوره ترکمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۰
4371
ترانه های فولکور
۱۳۸۸/۱/۵
4517
ماتال
۱۳۸۷/۱۲/۱۱
4893
آتالارنقلی 2
۱۳۸۷/۱۱/۲۰
2772
آتالار نقلی (ضرب المثل)
۱۳۸۷/۹/۳۰
20685
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت چهارم)
۱۳۸۷/۹/۷
3128
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۷
4703
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۷
2635
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۳
4147
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

دانلود آهنگ ترکمنی

سایت مرجع دانلود آهنگ ترکمنی


www.TurkmenSong.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.