ترکمن ها با توجه به ویژگی های قومی و محلی و شرایط زیست خود، اسامی زیبایی را برای فرزندان خود می نهند. البته این اسامی از طبیعت محیط اطراف و شرایط اجتماعی - اقتصادی آنان الهام می گیرد. در گذشته هر یکی از اسامی ترکمن ها، بنا به مناسبتی به نوزاد اطلاق می شده و این اسامی با زمان و لحظه تولد فرزند، حتی فصول و ماه های سال و شرایط جوی لحظه تولد ارتباط داشته است.
در اینجا به بررسی فلسفه وجودی تعدادی از نام های دختران ترکمن می پردازیم:

- آرتیق گل به معنی گل زیادی
این نام را موقعی به نوزاد دختر می نهند که در خانواده ای چند دختر پشت سر هم متولد شود و آنان در انتظار پسری باشند. وقتی که باز هم دختر به دنیا بیاید نام او را «آرتیق گل» و یا «دویدوق» به معنی سیر شدیم که همان معنی دختر بس باشد، می گذراند.
- آلتینای به معنی ماه طلایی
آی به معنی ماه است و دخترانی که در شبهای مهتابی به دنیا می آیند، این نام را بر آنان می نهند.
- باختی
این نام را موقعی که نوزادی به هنگام جشن و شادی متولد شود می گذراند. البته بایرام گل، بایرام بی بی، بایرام سلطان نیز از این جمله اند.
- هسل به معنی عسل
ترکمن ها به عسل «بال» می گویند و هسل را فقط برای نامیدن دختران بکار می برند.
- آننا بخت به معنی بخت و اقبال جمعه
آننا به معنی جمعه می باشد و موقعی که دختری در روز جمعه و یا شب جمعه به دنیا بیاید، این اسم را بر او می گذارند.
- انه که
وقتی که زنی بعد از تولد فرزند، مریض و ضعیف باشد، آن وقت بچه را کسی نگهداری می کند و حتی شیر می دهد. به این زن «انه که» می گویند.
- تأج به معنی خال قرمز
دخترانی که در بدن خود خال قرمز داشته باشند این اسامی را می گیرند: تاج گل، تاج بی بی، تاج بیکه، تاج سلطان
- توواق به معنی پرده نازک
نوزاد در رحم مادر پرده نازکی به دور خود دارد و گاهی ممکن است نوزاد با همین پرده نازک به دنیا بیاید، در آن صورت این پرده توسط ماما (قابله) برداشته می شود. این پرده نازک در زبان ترکمنی «توواق» گفته می شود و دخترانی که با این پرده نازک متولد شوند، این اسامی را می گیرند: توواق بی بی، توواق سلطان، توواق گل
- قار بی بی به معنی خاتون برف
قار به معنی برف و بی بی به معنی خاتون و بانو می باشد و دخترانی که به هنگام باریدن برف به دنیا بیایند، این نام گذاشته می شود.
- حاجی بی بی
کسی که به حج رفته باشد و در غیاب او خانم و یا عروسش، دختری به دنیا آورد اسم آن نوزاد را حاجی بی بی، حاجی سلطان، حاجی گل، حاجی بیکه می گذارند.
- قربان بی بی به معنی بانوی روز عید قربان
به دختری که در ایام عید قربان به دنیا بیاید نام : قربان بی بی، قربان سلطان، قربان گل، قربان بیکه می گذراند.
- اراز گل
به دخترانی که در ایام ماه مبارک رمضان به دنیا می آیند این اسامی را می نهند: اراز گل، اراز بی بی، اراز بیکه، اراز سلطان و نظیر این اسم ها. (اراز آی به معنی ماه رمضان است.)
- صفر گل به معنی گل ماه صفر
دخترانی که در ماه صفر به دنیا بیایند این اسامی را می گیرند: صفر گل، صفر بی بی، صفر تاج، صفر بیکه

منبع
با کمی تلخیص از کتاب زن ترکمن، موسی جرجانی