ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
دایره المعارف ترکمن > زبان و ادبیات > آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۹/۷/۱ (4200 بار خوانده شده)
نامهای زنان- دختران و مردان
در بین روسها و برخی دیگر از ملل ، اسامی زنان و مردان بر اساس پسوندهایشان شناخته میشود. الكساندر، والنتین ، یوگنی اسامی مردان اما الكساندرا، والنتینا، یوگنییا از اسامی زنان میباشد. پسوندهای این چنین كه جنس مونث را مشخص كند در زبانهای تركی و از آن جمله در زبان تركمنی وجود ندارد. كلماتی چون (موغاللئما، شاهئرا، ماشینیستكا ، كوُمسوُمولكا را كه از زبانهای عربی و روسی وارد زبان ما شده به حسان نیاوریم) در این صورت آیا تشخیص نامهای زنان و مردان تركمن وتمایز آنها از یكدیگر ممكن است ؟ البته كه ممكن می‌باشد ، چرا كه مثلا در نام اوُغول جمال هر چند كلمه «اوُغول» به معنای پسر در آن وجود دارد ولی شما هرگز آن را بعنوان نام پسر نخواهید پذیرفت. برای اینكه در زبانهای تركمنی واژگان انتخابی در نامگذاری پسران و دختران بسیار دقیق و هر یك ویژگی خاص خود را دارد. برای دختران نام آن چیزهایی را بر می گزینند كه شكیل و زیبا ، ظریف و ملایم باشند( سوُنا ، كأكیلیك، سوٌلگوٌن ، غومری، كییك ، جرن ، مارال ، مایا ، سِلبی ، آلتئن ، كوٌموٌش ، چئنار و ...)
در نامهای تركیبی دختران نیز ، بخشی از آن را كلماتی چون (گوٌل، گؤزل ، جمال) و یا كلمه اوُغول تشكیل می دهد. اما برای پسران نام حیوانات زورمند و درنده ، درختان مقاوم و هر آنچه خشن، نیرومند و قوی باشد، بعنوان نام بر می گزینند : (آرسلان ، یوُلبارس، مؤجك، غورت ، پوُلات ، دمیر) و پسوند مربوط به نامهای آنان نیز كلماتی چون: ( غولی ، بردی ...) هستند. حال از روی اسم چگونه می توان به جنسیت یعنی به مذكر و یا مونث بودن فرد پی‌ برد. برای اینكار ابتدا باید به معنای كلماتی كه اسم را ساخته اند توجه كرد. در ضمن داشتن هر یك از پسوندهایی كه به طور مشخص در مورد نام زنان یا مردان بكار می روند ضرورت می یابد و جدایی از اینها ویژگیهای ناحیه‌ای و لهجه‌ای را هم در نامگذاری حتما باید در نظر گرفت. برای اینكه ممكن است در ناحیه‌ای نامی را كه برای پسران مناسب می دانند در جای دیگر در نامگذاری دختران مورد استفاده قرار دهند. مثلا كلمه "تووواق" در ناحیه لباب فقط در مورد زنان و همان نام در ناحیه كراسنوودسك برای نامیدن هر دوجنس بكار می رود . و یا وقتی صحبت از " غئلئچ نئیاز" ، " غئلئچ دوردی" پیش آید شما حتما احساس خواهید كرد كه این نامها صرفا متعلق به پسران می باشد در حالی كه در نواحی " یول اؤتن" و " تخته بازار" دخترانی با همین نام زندگی می كنند.
" آننا دوردی " ، " امان دوردی" ، " جوما دوردی" نامهایی هستند كه در ناحیه " حوُجامباز" هم پسران و هم دختران مشتركا به خود می گیرند(در همان ناحیه زن و شوهری كه هر دوی آنها آننا دوردی نام دارند، زندگی می كنند).
نامهایی كه به طور مشترك زنان و مردان به خود می گیرند صرفا اینها نیستند بلكه از كلمات فراوان دیگری چون: (آننا ، آمان ، منگلی ، حاللی، نارلی ، تأچلی ، كؤرپه ،كیچی) میتوان نام برد كه هم به عنوان نام دختران و هم به عنوان نام پسران مورد استفاده قرار می گیرند.
هر چند اغلب این نامها از كوتاه كردن نامهای تركیبی به عمل آمده اند آننا غولی – آننا گوٌل=‌آننا در اطراف شهر چأرجو با افزودن : (ا-اِ- ات) به آخر نام مردانی با اسامی : حلیم ، سلیم ، شریف ، امین ، كریم ، نظیر ، شرف كه از كلمات عربی ساخته شده اند نامهایی برای زنان می سازند: حلیمه ، سلیمه ، شریفه ، امینه ، كریمه ، نظیره، شرفه ، این علایم همان نشانه «ة » تأنیث در دستور زبان عربی است كه بر جنسیت مؤنث دلالت دارد.
(دولت ، قوت ، شهرت ، قدرت ، غیرت ، عزت ، مدد) كلماتی عربی بوده و پسوندی را پذیرفته‌اند كه جنسیت مونث را نشان می دهند. (1)
گویا كسانی كه اولین بار چنین نامهایی را برای مردان پیشنهاد كرده‌اند، آشنایی ناكافی از دستور زبان عرب داشته اند برای اینكه این نامها در میان اعراب به دختران نهاده می‌شود.
می بینیم كه با وجود برخی نامهای مشترك میان زنان و مردان، افراد با توجه به مذكر و مونث بودن نامهایی با معانی مختلف و مختص به خود می گیرند.


پی نوشت:
1- نویسنده در این جا متأسفانه اشتباه كرده است و آشكارا تفاوت بین مونث حقیقی و مونث مجازی را خلط كرده است. كلماتی مثل قدرت ، عزت ، غیرت و قوت مونث مجازی هستند و برخی صرفا برای اسامی مردان بكار می روند مثل قدرت و بعضی دیگر نیز مشتركا برای مردان و زنان بكار می‌روند مثل عزت البته این واژه اخیر برای مردان و زنان پسوندهای ویژه‌ای را می گیرد مثل عزت الله و عزة الملوك . واژه مدد هم كه اساسا فاقد «ة» تأنیث است و نویسنده در این خصوص نیز اشتباه كرده است.


نویسنده: سلطانشاه آتانیاز
مترجم: قربان صحت ( کاکا ) بدخشان

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
شوٚکۆر باغشئ
۱۳۹۴/۴/۱
1080
آجايئپلئق لارئنگ دۆری
۱۳۹۴/۳/۲۶
930
موُنجۉق آتدئ لار
۱۳۹۴/۳/۷
940
ائرئم ائنانچ لار - موُنجۉق آتدئ لار - ماتال لار
۱۳۹۴/۳/۷
855
تۆرکمن خالق ناقئل لارئ / ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۴/۲/۲۶
1737
گونه های مختلف ادبیات شفاهی مردم ترکمن
۱۳۹۱/۶/۱۳
4509
بررسی جایگاه اسب در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۰/۱۱/۱
4544
سونگقئ تورکمن دیلی- صوفی راد
۱۳۹۰/۳/۲۲
4875
خویشاوندی در زبان ترکمن
۱۳۹۰/۱/۱۰
9361
اشعار الحاقی به مختومقلی
۱۳۸۹/۹/۲۲
5609
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 4
۱۳۸۹/۷/۱۱
4527
اسم انگشت های دست در زبان ترکمنی
۱۳۸۹/۷/۵
6952
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
۱۳۸۹/۷/۱
4201
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 2
۱۳۸۹/۶/۲۳
2692
آدینگ نأمه؟ ( نام تو چیست؟) 1
۱۳۸۹/۶/۷
9090
افسانه ها و باورداشت ها در بین ترکمنها
۱۳۸۹/۵/۲۷
3554
آلقیشلر و دیلگیلر
۱۳۸۹/۵/۱۴
1989
یانگیلتماچ لار
۱۳۸۹/۵/۶
1814
یوماق لار (کنایه ها و تشبیهات)
۱۳۸۹/۵/۵
3993
ضرب المثل های مربوط به کار (2)
۱۳۸۹/۱/۹
3238
اتحاد در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۸۹/۱/۱
8403
معانی برخی از اسامی دختران ترکمن
۱۳۸۸/۱۲/۱۴
12469
عشق به اهل بیت رسول خدا (ص) در اشعار مخدومقلی
۱۳۸۸/۹/۱
5539
ماتال لار 3
۱۳۸۸/۹/۱
2668
كمینه؛ شاعر و هجونویس تركمن
۱۳۸۸/۸/۱۸
2385
مفهوم مرگ و زندگی از دیدگاه مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۶
3268
چیستان های مربوط به آلات موسیقی
۱۳۸۸/۸/۱۴
3216
سخنان برخی از بزرگان در باره ی مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۴
4586
چیستان ها‌ (ماتال لار)
۱۳۸۸/۸/۶
6055
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
۱۳۸۸/۸/۶
3977
امامان در اشعار مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۲
5552
ضرب المثل های مربوط به کار
۱۳۸۸/۷/۱۰
5892
ضرب المثل های مربوط به یول (راه)
۱۳۸۸/۷/۵
2348
اعداد ترکمنی
۱۳۸۸/۶/۲۲
4744
حماسه قورقوت آتا
۱۳۸۸/۶/۲۰
2678
ضرب المثل درباره آب
۱۳۸۸/۶/۳
6112
ضرب المثل درباره زنان
۱۳۸۸/۵/۲۱
5048
ضرب المثل درباره اسب
۱۳۸۸/۵/۲۰
7621
اصطلاحات‌ رایج‌ در محاورات‌ تركمنی‌‌
۱۳۸۸/۴/۱۵
7699
خانواده زبانی اورال – آلتای
۱۳۸۸/۴/۱۰
3907
معانی آراز و اوراز در زبان ترکمنی
۱۳۸۸/۳/۱۴
22219
طرف لارینگ آنگلادیلشی (جهت ها و سمت ها)
۱۳۸۸/۳/۶
1842
الفبای لاتین تركمنی
۱۳۸۸/۲/۲۶
6192
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
۱۳۸۸/۲/۲۳
3076
آتالار نقلی
۱۳۸۸/۲/۱۷
3458
اسطوره ترکمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۰
4008
ترانه های فولکور
۱۳۸۸/۱/۵
4236
ماتال
۱۳۸۷/۱۲/۱۱
4360
آتالارنقلی 2
۱۳۸۷/۱۱/۲۰
2488
آتالار نقلی (ضرب المثل)
۱۳۸۷/۹/۳۰
15431
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت چهارم)
۱۳۸۷/۹/۷
2906
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۷
4345
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۷
2325
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۳
3784
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.