ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
دایره المعارف ترکمن > زبان و ادبیات > آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۹/۷/۱ (4062 بار خوانده شده)
نامهای زنان- دختران و مردان
در بین روسها و برخی دیگر از ملل ، اسامی زنان و مردان بر اساس پسوندهایشان شناخته میشود. الكساندر، والنتین ، یوگنی اسامی مردان اما الكساندرا، والنتینا، یوگنییا از اسامی زنان میباشد. پسوندهای این چنین كه جنس مونث را مشخص كند در زبانهای تركی و از آن جمله در زبان تركمنی وجود ندارد. كلماتی چون (موغاللئما، شاهئرا، ماشینیستكا ، كوُمسوُمولكا را كه از زبانهای عربی و روسی وارد زبان ما شده به حسان نیاوریم) در این صورت آیا تشخیص نامهای زنان و مردان تركمن وتمایز آنها از یكدیگر ممكن است ؟ البته كه ممكن می‌باشد ، چرا كه مثلا در نام اوُغول جمال هر چند كلمه «اوُغول» به معنای پسر در آن وجود دارد ولی شما هرگز آن را بعنوان نام پسر نخواهید پذیرفت. برای اینكه در زبانهای تركمنی واژگان انتخابی در نامگذاری پسران و دختران بسیار دقیق و هر یك ویژگی خاص خود را دارد. برای دختران نام آن چیزهایی را بر می گزینند كه شكیل و زیبا ، ظریف و ملایم باشند( سوُنا ، كأكیلیك، سوٌلگوٌن ، غومری، كییك ، جرن ، مارال ، مایا ، سِلبی ، آلتئن ، كوٌموٌش ، چئنار و ...)
در نامهای تركیبی دختران نیز ، بخشی از آن را كلماتی چون (گوٌل، گؤزل ، جمال) و یا كلمه اوُغول تشكیل می دهد. اما برای پسران نام حیوانات زورمند و درنده ، درختان مقاوم و هر آنچه خشن، نیرومند و قوی باشد، بعنوان نام بر می گزینند : (آرسلان ، یوُلبارس، مؤجك، غورت ، پوُلات ، دمیر) و پسوند مربوط به نامهای آنان نیز كلماتی چون: ( غولی ، بردی ...) هستند. حال از روی اسم چگونه می توان به جنسیت یعنی به مذكر و یا مونث بودن فرد پی‌ برد. برای اینكار ابتدا باید به معنای كلماتی كه اسم را ساخته اند توجه كرد. در ضمن داشتن هر یك از پسوندهایی كه به طور مشخص در مورد نام زنان یا مردان بكار می روند ضرورت می یابد و جدایی از اینها ویژگیهای ناحیه‌ای و لهجه‌ای را هم در نامگذاری حتما باید در نظر گرفت. برای اینكه ممكن است در ناحیه‌ای نامی را كه برای پسران مناسب می دانند در جای دیگر در نامگذاری دختران مورد استفاده قرار دهند. مثلا كلمه "تووواق" در ناحیه لباب فقط در مورد زنان و همان نام در ناحیه كراسنوودسك برای نامیدن هر دوجنس بكار می رود . و یا وقتی صحبت از " غئلئچ نئیاز" ، " غئلئچ دوردی" پیش آید شما حتما احساس خواهید كرد كه این نامها صرفا متعلق به پسران می باشد در حالی كه در نواحی " یول اؤتن" و " تخته بازار" دخترانی با همین نام زندگی می كنند.
" آننا دوردی " ، " امان دوردی" ، " جوما دوردی" نامهایی هستند كه در ناحیه " حوُجامباز" هم پسران و هم دختران مشتركا به خود می گیرند(در همان ناحیه زن و شوهری كه هر دوی آنها آننا دوردی نام دارند، زندگی می كنند).
نامهایی كه به طور مشترك زنان و مردان به خود می گیرند صرفا اینها نیستند بلكه از كلمات فراوان دیگری چون: (آننا ، آمان ، منگلی ، حاللی، نارلی ، تأچلی ، كؤرپه ،كیچی) میتوان نام برد كه هم به عنوان نام دختران و هم به عنوان نام پسران مورد استفاده قرار می گیرند.
هر چند اغلب این نامها از كوتاه كردن نامهای تركیبی به عمل آمده اند آننا غولی – آننا گوٌل=‌آننا در اطراف شهر چأرجو با افزودن : (ا-اِ- ات) به آخر نام مردانی با اسامی : حلیم ، سلیم ، شریف ، امین ، كریم ، نظیر ، شرف كه از كلمات عربی ساخته شده اند نامهایی برای زنان می سازند: حلیمه ، سلیمه ، شریفه ، امینه ، كریمه ، نظیره، شرفه ، این علایم همان نشانه «ة » تأنیث در دستور زبان عربی است كه بر جنسیت مؤنث دلالت دارد.
(دولت ، قوت ، شهرت ، قدرت ، غیرت ، عزت ، مدد) كلماتی عربی بوده و پسوندی را پذیرفته‌اند كه جنسیت مونث را نشان می دهند. (1)
گویا كسانی كه اولین بار چنین نامهایی را برای مردان پیشنهاد كرده‌اند، آشنایی ناكافی از دستور زبان عرب داشته اند برای اینكه این نامها در میان اعراب به دختران نهاده می‌شود.
می بینیم كه با وجود برخی نامهای مشترك میان زنان و مردان، افراد با توجه به مذكر و مونث بودن نامهایی با معانی مختلف و مختص به خود می گیرند.


پی نوشت:
1- نویسنده در این جا متأسفانه اشتباه كرده است و آشكارا تفاوت بین مونث حقیقی و مونث مجازی را خلط كرده است. كلماتی مثل قدرت ، عزت ، غیرت و قوت مونث مجازی هستند و برخی صرفا برای اسامی مردان بكار می روند مثل قدرت و بعضی دیگر نیز مشتركا برای مردان و زنان بكار می‌روند مثل عزت البته این واژه اخیر برای مردان و زنان پسوندهای ویژه‌ای را می گیرد مثل عزت الله و عزة الملوك . واژه مدد هم كه اساسا فاقد «ة» تأنیث است و نویسنده در این خصوص نیز اشتباه كرده است.


نویسنده: سلطانشاه آتانیاز
مترجم: قربان صحت ( کاکا ) بدخشان

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
شوٚکۆر باغشئ
۱۳۹۴/۴/۱
887
آجايئپلئق لارئنگ دۆری
۱۳۹۴/۳/۲۶
743
موُنجۉق آتدئ لار
۱۳۹۴/۳/۷
759
ائرئم ائنانچ لار - موُنجۉق آتدئ لار - ماتال لار
۱۳۹۴/۳/۷
694
تۆرکمن خالق ناقئل لارئ / ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۴/۲/۲۶
1427
گونه های مختلف ادبیات شفاهی مردم ترکمن
۱۳۹۱/۶/۱۳
4321
بررسی جایگاه اسب در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۹۰/۱۱/۱
4184
سونگقئ تورکمن دیلی- صوفی راد
۱۳۹۰/۳/۲۲
4704
خویشاوندی در زبان ترکمن
۱۳۹۰/۱/۱۰
8043
اشعار الحاقی به مختومقلی
۱۳۸۹/۹/۲۲
5331
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 4
۱۳۸۹/۷/۱۱
4387
اسم انگشت های دست در زبان ترکمنی
۱۳۸۹/۷/۵
6606
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 3
۱۳۸۹/۷/۱
4063
آدینگ نأمه؟ ( نام توچیست؟) 2
۱۳۸۹/۶/۲۳
2578
آدینگ نأمه؟ ( نام تو چیست؟) 1
۱۳۸۹/۶/۷
8783
افسانه ها و باورداشت ها در بین ترکمنها
۱۳۸۹/۵/۲۷
3388
آلقیشلر و دیلگیلر
۱۳۸۹/۵/۱۴
1880
یانگیلتماچ لار
۱۳۸۹/۵/۶
1704
یوماق لار (کنایه ها و تشبیهات)
۱۳۸۹/۵/۵
3823
ضرب المثل های مربوط به کار (2)
۱۳۸۹/۱/۹
3085
اتحاد در ضرب المثل های ترکمنی
۱۳۸۹/۱/۱
7591
معانی برخی از اسامی دختران ترکمن
۱۳۸۸/۱۲/۱۴
11754
عشق به اهل بیت رسول خدا (ص) در اشعار مخدومقلی
۱۳۸۸/۹/۱
5260
ماتال لار 3
۱۳۸۸/۹/۱
2527
كمینه؛ شاعر و هجونویس تركمن
۱۳۸۸/۸/۱۸
2231
مفهوم مرگ و زندگی از دیدگاه مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۶
3119
چیستان های مربوط به آلات موسیقی
۱۳۸۸/۸/۱۴
3070
سخنان برخی از بزرگان در باره ی مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۱۴
4365
چیستان ها‌ (ماتال لار)
۱۳۸۸/۸/۶
5569
ارزیابی ادبیات ترکمن صحرا
۱۳۸۸/۸/۶
3697
امامان در اشعار مختومقلی
۱۳۸۸/۸/۲
5218
ضرب المثل های مربوط به کار
۱۳۸۸/۷/۱۰
5785
ضرب المثل های مربوط به یول (راه)
۱۳۸۸/۷/۵
2223
اعداد ترکمنی
۱۳۸۸/۶/۲۲
4311
حماسه قورقوت آتا
۱۳۸۸/۶/۲۰
2521
ضرب المثل درباره آب
۱۳۸۸/۶/۳
5814
ضرب المثل درباره زنان
۱۳۸۸/۵/۲۱
4753
ضرب المثل درباره اسب
۱۳۸۸/۵/۲۰
7113
اصطلاحات‌ رایج‌ در محاورات‌ تركمنی‌‌
۱۳۸۸/۴/۱۵
6553
خانواده زبانی اورال – آلتای
۱۳۸۸/۴/۱۰
3622
معانی آراز و اوراز در زبان ترکمنی
۱۳۸۸/۳/۱۴
20836
طرف لارینگ آنگلادیلشی (جهت ها و سمت ها)
۱۳۸۸/۳/۶
1704
الفبای لاتین تركمنی
۱۳۸۸/۲/۲۶
5543
نام های ترکيبی با پيشوند «قار» و «کار»
۱۳۸۸/۲/۲۳
2950
آتالار نقلی
۱۳۸۸/۲/۱۷
3258
اسطوره ترکمن ها
۱۳۸۸/۱/۲۰
3793
ترانه های فولکور
۱۳۸۸/۱/۵
4056
ماتال
۱۳۸۷/۱۲/۱۱
3996
آتالارنقلی 2
۱۳۸۷/۱۱/۲۰
2320
آتالار نقلی (ضرب المثل)
۱۳۸۷/۹/۳۰
12930
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت چهارم)
۱۳۸۷/۹/۷
2743
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت سوم)
۱۳۸۷/۹/۷
4154
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت دوم)
۱۳۸۷/۹/۷
2194
گذری بر زبان و ادبیات ترکمن (قسمت اول)
۱۳۸۷/۹/۳
3590
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.