ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
لأله
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۷/۸/۲۶ (5310 بار خوانده شده)
این بازی مخصوص دختران است که در شب های مهتابی، زیر آسمان پر ستاره انجام می شد. لاله نام دختر زیبای روستا بوده که بنا به تعصبات قبیله ای نتوانست به یار خود برسد و از فراق یار خود را می کشد. در ادوار بعد لاله سمبلی می شود برای دخترانی که نمی توانندبه یاد خود برسند، در واقع لاله رابطی است غیر مستقیم بین عاشق و معشوق که این روابط را می توان در دستمال های گلدوزی که دختران به یار خود هدیه می کنند نیز مشاهده کرد و نیز لاله بیانگر ستم هایی است که بر زنان و مردان این قوم رفته است.

لاله به چند طریق اجرا می شود:
1- بوقورداق لاله: آهنگی است که از گلو خارج می شود.
2- حممل لاله: لاله ای که با حرکات تمامی بدن همراه است.
لاله بدین سان انجام می شد که تعدادی دختر هم سن و سال، دایره وار، در کنار هم می نشینند و ترانه هایی را ملهم از سرنوشت محتوم خود با آهنگی غم انگیز می خوانند. مشهورترین این ترانه ها « چؤنقور قویی / چاه عمیق » است.

چؤنقور قویا داش آتثانگ چؤنگر گیدار، اجه جان
یاد ایل لاره، قیز برسنگ ییتر گیدار، اجه جان
یاد ایل لر یامان ایل لر اوترد مادی اورنمدا
قارا نوخته ساچمی اور دردمدی وقتندا
ایگنام بیلان یوسامی دولدان آسقن اجه جان
بویداش لاریم گلندا اولدی دیگین اجه جان
دایم، دایزم گلندا یدی دیگین اجه جان
آق کچانینگ اوستندا جاینگ قالدا اجه جان
دورلی تابقنگ ایچندا پاینگ قالدی اجه جان
چلم چکا چلم چک اودین سوندیر کولن چک
یادا قیزین برانینگ ینگ سه سیندان دلن چک

ترجمه
اگربه چاه عمیقی سنگ بیندازی گم می شود مادر جان
اگر به جای دور دختر بدهی گم می شود مادر جان
غربت جای بدی است و مرا نگذاشتند در جایم بنشینم
و موهای سیاهم را ببافم
نخ و سوزن مرا از گوشه آلاچیق آویزان کن (ترکمن ها وسایل مرده را از گوشه خانه آویزان می کنند)
وقتی هم سالان آمدند بگو من مرده ام
اگر قوم و خویشانم آمدند بگو من گم شده ام
در روی قالی هنوز هم جای پای تو که به دیدارم آمدی مانده
و سهمت هنوز در بشقاب قرار دارد
ای کسی که بی خیال قلیان می کشی، آتشش را خاموش کن، خاکسترش را بکش (آتش دل من کافی است)
که به جای دور دختر می دهی تا او را دمر خوابانده سرش را ببرند.

این شعر بیان نظر دختر در ازدواج با فردی غریبه است. این بازی بیشتر در مذمت کسانی است که بدون توجه به نظر دختر ، او را به دیاری دیگر و قبیله ای دیگر شوهر می دادند و جدایی دختر با خانواده گاهی سال ها طول می کشید تا دوباره آنها را ببیند.
دختران ترکمن به این خاطر این بازی را انجام می دادند تا صدای رنج و سختی خود را به گوش نسل های بعدی برسانند تا جگر گوشه های خود را اسیر ازدواج های تحمیلی نکنند.
امروزه چنین نیست و این بازی نیز به فراموشی سپرده شده است و در ازدواج فقط رضایت دختر شرط اصلی است و پدر و مادر های ترکمن به نظر دختر اهمیت زیادی قائلند.

نمونه های از معروفترین ابیاتی که دختران در نکوهش پدران و مادران خود رأی، در این بازی می خواندند.

* وصف ایل بیگانه از زیان دختر

یاد ایل لأر، یامان ایل لأر اؤتورتمادی، اؤرنیندا
نقطا قارأ ثأچیمی داراتمادی، وقتیندا

معنی: ایل بیگانه بد رفتار می می کند و نمی گذارد که راحت باشم، چنان که حتی نمی گذارد موهای سیاه و بلندم را در وقت مناسب شانه کنم.

* در حسرت عمر بر باد رفته

ثاندیقیم آ، ثاندیقیم ثاندیقأ دایاندیقیم
یادایل لأرینگ ایچیندا هاییپ منینگ یاندیقیم

معنی: ای صندوق! ای جامه دان من! ای که تکیه گاه و زاردار من هستی! آگاه باش که من در میان قومی بیگانه، غریبانه می سوزم.

* در حسرت دوری از خانواده

من گلیان چام، ثیل بولجاق بوقچا باغیم، نیل بولجاق
دولدا دورن آق قوشاق ثایراب دورن دیل بولجاق

معنی: (تا دیدار مجدد) اشک هایم سیلی خواهد شد و چون دریای نیل، بقچه ام را در خود غرق خواهد ساهت. آنگاه شال سفید کمرم – که از دیواره ی آلاچیق آویخته ام- زبان گویای رنج های من خواهد بود.

* خطاب معشوق به عاشق در بیان این نکته که سرنوشت دخترها به دست بزرگ ترها رقم می خورد و چاره ای جز تسلیم نیست.

گوزه نگدن باقما اوغلان گوزینگ قاشنگ قاقما اوغلان
منی ثانگا برمز لار ایچیم باغریم یاقما اوغلان

ای جوان! از روزنه ی تارم (یکی از اجزای تشکیل دهنده ی اُی) نگاه مکن، و با ایما و اشاره پیام عاشقانه سر مده و دل و جگرم را به آتش عشق مسوزان که مرا به تو نخواهند داد.


منبع
نگاهی به فرهنگ مادی و معنوی ترکمن ها، گنبد دردی اعظمی راد
تاریخ سیاسی و اجتماعی ترکمن ها، امین گلی

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
آلتی قویون بأش گچی
۱۳۸۹/۵/۵
6278
ساناواچ لار 3
۱۳۸۹/۲/۱۹
4710
ساناواچ لار (2)
۱۳۸۹/۱/۱۲
4379
قورد توتمیش
۱۳۸۸/۱۲/۲۷
4835
آیدماجه لار / گفتنی ها
۱۳۸۸/۱۲/۲۳
4845
چاغالارینگ اویون آیدیم لاری
۱۳۸۸/۷/۵
2880
كبه بام
۱۳۸۸/۷/۱
2603
اخمل
۱۳۸۸/۳/۱۶
2857
مونجوق آتدی لار (2)
۱۳۸۸/۲/۲۳
2667
ساناواچ لار
۱۳۸۸/۲/۲۲
2409
پلله م باشی ( چورله ن- چورریگ - اوینام كسسیر)
۱۳۸۸/۲/۱۰
2550
مونجوق آتدی لار
۱۳۸۸/۲/۵
2610
غوشاق آتدی
۱۳۸۸/۱/۲۵
3259
قارماك
۱۳۸۸/۱/۵
2383
ساقچی / نگهبان
۱۳۸۷/۱۱/۲۰
2600
قره گوردوم/ گیزگن پچک
۱۳۸۷/۱۰/۲۶
2696
آراکسیر
۱۳۸۷/۱۰/۲۶
1965
آی گرک گؤن گرک
۱۳۸۷/۸/۲۸
2568
یارالیم
۱۳۸۷/۸/۲۷
2106
لأله
۱۳۸۷/۸/۲۶
5311
ثارجه قاوون
۱۳۸۷/۸/۲۶
2494
آشیق اویین
۱۳۸۷/۸/۲۶
2751
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

دانلود آهنگ ترکمنی

سایت مرجع دانلود آهنگ ترکمنی


www.TurkmenSong.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.