ترکمن آدلری
ورود کاربر
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:


واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟
عضو شوید
SmartSection is developed by The SmartFactory (http://www.smartfactory.ca), a division of INBOX Solutions (http://inboxinternational.com)
دیوار قزل آلان
نوشته شده توسط MatinGHezeljeh در تاریخ ۱۳۸۷/۱۰/۱۰ (4211 بار خوانده شده)
این دیوار از ناحیه کمش تپه شروع و تا کوه های گلیداغ درشرق کلاله ادامه دارد. درباره این دیوار و ساختمان آن تحقیقات مفصل و دامنه داری از سوی متخصصان داخلی و خارجی صورت گرفته است. سیاحان مختلف در طول مسیر و سیاحت خویش، از این دیوار یاد کرده اند.
در کتاب شهرستان های ایران درباره این دیوار آمده:
« در گرگان شهرستانی که دهستان خوانند نرسی اشکانی بنا کرد. شهرستان کمش پنج برج را آزی دهاک پیشوار جادوگران ساخت. یزدگرد پسر شاپور در ایام خویش، در مقابل تاخت و تاز چول (صحرا نشین)، در آن سو دیده بان نیرومندی بساخت. او فرمود در آنجا دیواری به درازی 180 فرسنگ و به بلندی 25 ارش شاه (در حدود 75 سانتیمتر) و یک کوشک و دستگرد (ساخلو) بسازند.»

بلاذری در سال 250 هجری درباره این دیوار می نویسد:
« انوشیروان با پادشاه ترکان خویشاوندی کرده دخترش را به زنی گرفت و با این تدبیر به آسودگی به میان ایران و ترکان دیواری کشید که پهنای آن سیصد زرع بود در آن دیوار سنگ و سرب بکار برده از دریا تا کوه امتداد داشت.»

ابن فقیه در کتاب البلدان که در سال 290 هجری تالیف کرده، می نویسد:
« دیواری از آجر و آهک از کوه تا دل دریا کشیده شده است. آن دیوار را خسرو انوشیروان ساخت تا ترک را از تاراج طبرستان باز دارد.»

در کتاب مسالک و الممالک در سال 300 هجری درباره این دیوار آمده:
« از دیوارهای دفاعی بزرگ زمان انوشیروان که در خشکی در گرگان در برابر ترکان ساخته شد، دیواری استوار از گچ و آجر بود تا اینکه یکی از پادشاهان ترک که صول (چول) نامیده می شد بر آن چیره شد و سپس مسلمانان آنرا گشودند.»

ثعالبی در قرن پنجم هجری درباره این دیوار می نویسد: « خسرو اول انوشیروان ساسانی پسر قباد در گرگان دیواری از سنگ و دروازه صول یا در بند صول را که پنج فرسنگ درازا داشته و از سنگ مرمر بود ساخت.»

گردیزی در سال 443 هجری وشته است:
« نوشیروان عادل به گرگان رفت و آنجاها بنا افکند و دیواری که یزدگرد بن بهرام بنا کرده بود و اساس آن نهاده بود و تمام نکرده و پانزده فرسنگ درازی آن دیوار بود، نوشیروان او را تمام کرد.»

جغرافیادانی به نام نجیب بکران در سال 605 هجری درباره این دیوار نوشته است:
« به حدود گرگان دیواری کشیده شده است از خشت پخته از سر کوه علیاباد تا ناحیت سیاوشک تا آبسکون و هر خشتی سی من تا چهل من و طول این دیوار پنجاه فرسنگ برآید. این دیوار که بر دره گر و با ورود نزدیک دیه بغوده می گذرد و به زیر شهر باورد در بیابان فرو گذرد به سوی سرخس، معلوم نیست تا هم خود از دیوار است یا آن خود دیواری دیگر است و آن دیوار که به حدود گرگان است آن را تجنبار خوانند.»

باستان شناس سوئدی بنام ت. ارنه در کتابی موسوم به تپه های باستانی دشت گرگان درباره این دیوار می نویسد:
« دیوار خسرو به درازی 170 کیلومتر از کمش تپه در کنار دریا آغاز و از کناره شمالی رود گرگان و به موازات آن رو به خاور کشیده شده و رو به خراسان و مرز کنونی ایران و شوروی رفته است.»

سیلویا ماتسن از وجود پاسدارخانه در هر شش کیلومتری دیوار گزارش می دهد.
محمد علی قوقانچی آنرا بیست فرسخ دانسته می نویسد:
« تمام این سد، بیست فرسخ است و از نزدیکی خرابه شهر جرجان تا مصب رود گرگان امتداد دارد و در هر فرسخی قلعه و قراولخانه ای ساخته اند. از نزدیکی سنگر سوار تا گنبد قجوق آباد است. پهنای این سد به پنج متر می رسد.»

اسدالله معینی طول آنرا 175 کیلومتر دانسته و امتداد آنرا تا روستای حوجه لر از توابع کلاله می داند. وی می نویسد:
« عرض این سد از سه دیوار ساخته شده 80 متر، ارتفاع آن در حدود سه متر است. در فواصل مختلف دارای چهار دیوار به طول و عرض 50 متر و آجر های آن 40×40 سانتی متر و قطر آن 10 سانتی متر و به وزن تقریبی 48 کیلو می باشد.»

این دیوار که زمانی حافظ مرزهای شمالی ایران بود هم اکنون به ویرانه ای تبدیل شده و جز در یکی دو محل، آثار آن مشهود نیست، آجرهای آن را کنده به مصرف خانه سازی رسانده اند.
در ایام تسلط رضاخان بر ترکمن صحرا در سال 1305 شمسی جهت ساختن ادارات دولتی از یک سو و تشوی قترکمن ها به امر خانه سازی، عده ای از ترکمن ها را با زور و جبر به عنوان بیگاری برای کندن آجرهای دیوار می بردند و عده ای نیز از راه فروش سنگ های قزل آلان دنبال سود مادی می گشتند. هر سنگ را تقریبا به قیمت 10 الی 12 ریال می فروختند. پیرمردی نقل می کند: « در ایام جوانی بیگاری می کردیم در حین کندن دیوار به چهار دیوار قلعه ای شکل برخورد می کردیم و بعضی ها گویا خم و کوزه ای سفالین بزرگ نیز پیدا کرده اند.»

فاصله های قلعه دیوار قزل آلان (به متر)
درازا و پهنای قلعه
240×200
120×120
180×180
240×300

فاصله قلعه ها ازیکدیگر
2600
5000
5750
4100
تعداد این قلعه ها در حدود سی و سه قلعه بوده است.


منبع
تاریخ سیاسی و اجتماعی ترکمن ها، امین گلی

مقالات دیگر در این شاخه در سایت قرار گرفته در تعداد باز دید
دیوار دفاعی قزل آلان
۱۳۸۹/۱/۶
6295
حوزه علمیه کریم ایشان
۱۳۸۸/۱۰/۲۱
6838
ميل رادکان
۱۳۸۸/۶/۲۸
5934
مسجد و مدرسه کریم ایشان
۱۳۸۸/۵/۳
9698
افسانه ای در باره ی مناره ی توره بك خانم
۱۳۸۸/۳/۲۸
8582
آق قلا (آق قلعه)
۱۳۸۸/۱/۸
6728
برج قابوس
۱۳۸۷/۱۱/۱۲
15431
دیوار قزل آلان
۱۳۸۷/۱۰/۱۰
4212
یاریم تپه
۱۳۸۷/۱۰/۷
3302
تورنگ تپه
۱۳۸۷/۱۰/۷
4146
شهر جرجان
۱۳۸۷/۱۰/۷
7800
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه
فروشگاه آنلاین صنایع دستی ترکمن

فروشگاه آنلاین سایراق به عنوان بخش فروشگاه سایت بایراق فعالیت خود آغاز نمود.


فروشگاه آنلاین چارقد، فرش، زیورآلات ترکمن سایراق

فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک

سایت فرهنگ لغت ترکمن سؤزلوک فعالیت خود را آغاز نمود. این سایت یکی از سایت های زیر مجموعه بایراق می باشد که با تلاش دوستان تصمیم به ایجاد فرهنگ لغت ترکمنی به فارسی و بالعکس گرفتیم که در حال تکمیل شدن می باشد.


www.SOZLUK.ir

آهنگ های پیشواز ترکمنی
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.