بررسی جایگاه اسب در ضرب المثل های ترکمنی

1- آط آدمینگ قاناتی دیر
اسب بال انسان است.
2- آط ائرسغالی آلیندا
روزی اسب بر پیشانی آن است.
3- آط اوستی خیالی،داغ باشی دومانلی
سوار شدن بر اسب رویایی است مثل قله کوه که مه آلود است.
4- آط دوستی، آتا دوستی
دوستی اسب مثل دوستی پدر و پسر است.

 ترجمه شعری از سعدی به ترکمنی (2)

سگـــــی را لقمه ای هــــــرگز فرامــــــوش
نگــــــــــــــــــــردد ور زنی صد نوبتش سنگ
وگـــــــــر عمری نــــــــــــوازی سفلــه ای را
به کمــــــتر چیزی آید با تو در جنــــــــــــــگ

گوجگ داغســــــــــا اگر بیر سونک بِرسنگ
دورار یادندا شـول ، مونگ ساب دا وورسنگ
اِگـــــــــــــــر پِث آدمـــــــــا مونگ جانا دیسنگ
اُ وورشار تِرســــــــنا بیر ســـــــاب یــوریسنگ

 ترجمه شعری از سعدی به ترکمنی

« پدر چون دور عمرش منقضی گشت »
مـــــانگا اددی نصیحت بِِــــــــــرجه دانا

« که شهوت آتش است از وی بپرهیز »
جهنــــــــــــم اوده نی سن دولـــــی ادما

« در آن آتـــــــش نداری طاقت سوز »
کوشار اودنگ صبر ادسنگ شی گوندا

 لأله لر

در بین شاخه های ادبیات شفاهی لأله لر از جایگاه ویژه ای برخوردارند. لأله لر اساساً توسط دختران و نوعروسان ترکمن خلق شده و هر یک از آنها بیانگر واقعه ای از تاریخ زندگی و یا بیانگر آمال و آرزوهای هیچ گاه برآورده نشده ی این ستمدیدگان است. لأله لر به لحاظ سادگی در بیان و به جهت شیوه ی اجرا با دیگر شاخه های ادبیات شفاهی مردم تفاوت های اساسی دارند.
لأله لر در واقع ترانه هایی هستند که توسط دختران، در شب های مهتابی، بدون هیچ نوع آلت موسیقی اجرا می گردند. شاید به خاطر تأثیرگذاری بیشتر روی شنوندگان است که آخر هر بند از اشعار به صورت زیر همخوانی شده و کشیده تر از معمول چندبار تکرار می گردد:
های....لأله....له....هِی....لأله....له
و یا:
لأله ییم....لأ....له،لأله....لأ....له
به همین خاطر باید باشد که به این شاخه از ادبیات شفاهی که توسط دختران ابداع و هنرمندانه اجرا می شود «لأله» می گویند.

 تحقیقی‏ در باب میل‏ گنبد و انگیزهء ایجاد آن

دیالمهء آل زیار،از خاندانهای اصیل و نژادهء ایران بودند که با روحیهء ایران دوستی و گرایش به‏ خاندان رسالت دولت مستقلی در شمال ایران‏ تشکیل دادند. در قرن چهارم هجری مرداویج‏ علم مخالفت با خلیفهء عباسی را برافراشت؛ برادرش،وشمگیر،با همین اندیشه مبارزه کرد و به فرمانروایی رسید و پس از وی دو پسرش،بهستون‏ و قابوس به امارت رسیدند.در سال 357 هـ.ق‏ قابوس به جانشینی پدر،به رهبری سلسلهء آل زیار نشست.
اقبال در کتاب خود،«قابوس وشمگیر زیاری»، می‏نویسد:«...درخشانترین عضو خاندان آل‏ زیار،همین قابوس پسر وشمگیر است...و حقیقتا یکی از نمایندگان با فروع تاریخ مملکت ما است.»(1) از او برجی به یادگار مانده که به گنبد قابوس هم معروف است.